Finansal tablolarda muhasebe hilelerinin fark edilmesi ve ortaya çıkartılma biçimleri

Hile anlam bakımından yolsuz olma; yetkiyi kötüye kullanma olarak tarif edilmektedir. Muhasebe sistemi içinde hile; işletme hesap, belge ve kayıtlarının belli bir menfaat sağlamak ve başkalarını aldatmak amacıyla gerçek durumu yansıtmayacak şekilde düzenlenmesi, tahrif edilmesi ve gizlenmesi olarak tanımlanabilir. Hileler; kasti yapılmış olan işlemleri saklamak gayesi ile bilerek ve isteyerek yapılmaktadır ve sadece denetim yolu ile meydana çıkartılabilmektedirler. İşletmelerin finansal işlemleri, belge ve muhasebe kayıtlarında dolayısıyla da finansal tablolarında yapılan uygunsuz düzenleme, makyajlama, maskeleme, hileler ve yolsuzluklar sadece kar amacı güden veya çıkar sağlanan gruba fayda sağlamakta olup büyük bir toplum üzerinde ciddi zarar ve kayıplara sebebiyet vermektedir. Yapılan bu tür işlemler dolayısıyla; borç verenler, çalışanlar, satıcılar ve yatırımcılar mikro seviyede devlet ve kamuoyu da makro seviyede etkilenmektedir. Bu nedenle yapılan bu tür işlem, hile, yolsuzluk ve makyajlamalar ile maskelemeler büyük bir kesime etki etmiş olarak yanıltıcı, eksik, hatalı karar ve sonuçlara neden olmaktadır. Bu tezde öncelikle; hile kavramı ve yöntemleri incelenerek hilenin belirtileri doğrultusunda finansal tablolardaki odaklanmamız gereken hileli hesaplar araştırılacaktır. Finansal tablo kavramı; gerçeğe uygun sunuluşunun ve denetiminin açıklanarak finansal tablolardaki hile kavramı detaylandırılacaktır. Finansal tablolardaki hata ve hilelerin tespiti amacıyla denetim yöntemlerinin açıklanması ve tespit edilmesi hususlarına değinilerek; finansal tablolardaki muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılması amacıyla tespit edilen denetim teknikleri için uygulama yöntemlerinin muhasebe hile türleri kapsamında belirlenmesi hedeflenmiştir. Model uygulamamız farklı sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere ait karşılaştırmalı 4 dönem (5 yıl) verileri baz alınarak; bu finansal tablo verilerine, muhasebe hilelerinin ortaya çıkartılma biçimlerinde kullanılan yöntemlerin uygulanarak analiz edilmesi sağlanmış; analiz yöntemleri olarak; • Karşılaştırmalı analiz tekniği; • Dikey (Yüzde) metodu ile ilgili analiz tekniği • Oranlar (Rasyolar) Analiz tekniği Yöntemleri uygulanmış ve incelenmiştir. Uygulanan analiz teknikleri sonucunda çıkan veriler değerlendirilerek sektörel- firma ve yıllar itibariyle karşılaştırılarak yorumlanmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler; Finansal Tablo, Hile, Muhasebe Hileleri, Kırmızı bayrak, Finansal Tablo Analiz Teknikleri, Finansal Tablo Hileleri