Internal control system
120 theses under this subject heading
İki farklı iç denetim sisteminin karşılaştırılması: Bir örnek olay çalışması
Örgütler misyon ve vizyonları doğrultusunda stratejik hedeflerini belirler ve bu hedefleri gerçekleştirmek için kendi iç süreçlerini oluşturarak bu süreçlere uygun çalışmalarını gerçekleştirirler. Ancak bu süreçlere uygun ilerlenip ilerlenmediğinin denetlenmesi gerekmektedir. Firmaların bu stratejik planlara göre belirlenen hedeflere ulaşmasında iç denetim sisteminin oldukça önemli olduğu görülmüştür. Yapılan bu çalışma ile farklı iç denetim sistemlerinin stratejik planlama üzerine olan etkisi ortaya koyulmuştur. Bu kapsamda bir savunma sanayi firmasının Proje Yönetimine ait bağımsız bir iç denetim sürecinin olduğu dönemlerdeki denetim çıktıları ile organik iç denetimin olduğu dönemlerdeki çıktılara ait veriler toplanmış ve karşılaştırılmıştır. Bağımsız denetim işlemi sonuçlarına göre yapılan iyileştirmeler de incelenerek, örgütü stratejik hedeflerine ulaşması konusunda hangi denetim sürecinin daha etkili olduğu araştırılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda bağımsız iç denetim sürecine dahil olan dönemdeki stratejik hedeflere ulaşma oranlarının, sadece dahili bir iç denetim sisteminin olduğu döneme göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Dolayısıyla bağımsız bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen iç denetim sistemi, savunma sanayi firmalarının stratejik hedeflerine ulaşması konusunda daha etkilidir. Bu çalışma, stratejik hedeflere ulaşma konusunda bağımsız bir kuruluş tarafından gerçekleştirilen iç denetim sisteminin, örgüt organizasyon şemasında yer alan iç denetim birimine göre etkisini ortaya koyması nedeniyle önemlidir.
Stratejik yönetim kapsamında iç kontrol ve kurumsal risk uygulaması: Su ve kanalizasyon idareleri incelemesi
Gelişen ve değişen dünya düzeni ile birlikte vatandaşların kamusal alana dair beklentisi değişmiş ve çeşitlilik göstermeye başlamıştır. Bir yandan kaynakların etkin verimli, ekonomik kullanımı amaçlanırken aynı zamanda kaliteli hizmet sunma ihtiyacı da belirmiştir. Geleneksel yönetim anlayışı yerini stratejik yönetim esasına ve buna bağlı olarak iç kontrol ve risk uygulamasına bırakmıştır. Hayatı kolaylaştıran, kaliteli, çağdaş hizmete odaklanan şeffaf ve hesap verilebilir vatandaş merkezli bir yönetim yapılanması ihtiyacı göz önüne alınarak 6360 sayılı yasa tasarlanmıştır. Yasa ile il merkez belediyeleri büyükşehir belediyelerine dönüşmüş ve bu il belediyelerinin organizasyon yapısı içerisinde yer alan su kanal hizmetlerini yürüten birimler büyükşehir belediyelerine bağlı kuruluş olarak düzenlenmiştir. Ayrı bir bütçe ve kamu tüzel kişiliği bulunan su ve kanalizasyon idaresinin örgüt yapısı, personel ihtiyacı gibi kurumsallaşma faktörlerinin en kısa sürede tamamlanıp, kamu hizmetlerinin sürdürülmesi ve etkinliğinin artırılması bu bağlı idarelerin stratejik yönetim ve iç kontrol mekanizmalarına verecekleri önemle sağlanacaktır. Bu bağlamda, çalışmanın iki önemli amacı bulunmaktadır. İlk olarak, bu çalışmayla stratejik planlama sürecinde etkin bir iç kontrol sistemi ile risk yönetimi tasarlanması sonucu stratejik yönetimin işlevsel hale getireceği düşüncesi ortaya konulacaktır. 6360 sayılı yasa ile kurulan su ve kanalizasyon idareleri incelenerek bu düşüncenin kurumsallaşma yolunda idarelere sunacağı katkı ve bu doğrultuda oluşturulacak model önerilerinde bulunulacaktır. İkinci olarak ise, söz konusu yasa öncesi ve sonrasında kurulan su ve kanalizasyon idarelerinde stratejik yönetim unsurları incelenerek iç kontrol sisteminin stratejik yapıyla bütünleşmesi sürecinde karşılaşılan sorunlar tespit edilerek değerlendirilecektir.
Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesi
Demokrasinin tarihsel bağlamda ortaya çıkışı uzun bir geçmişi işaret etmiş olsa da modern devletin gelişimi ile birlikte demokrasinin toplumlarda geliştiği ve zamanla olgunlaşmaya başladığı ifade edilebilir. Yerel demokrasi olarak adlandırılan, halkın yerel yönetim sürecinde aktif rol oynadığı yerel yönetim yapılarında şeffaflık, verimlilik, etkililik, açıklık, hesap verilebilirlik gibi yeni kamu yönetimi anlayışının ilkeleri ön planda yer almaktadır. Yerel yönetim organı olarak belediyeler halktan almış oldukları yetki ile kent yönetiminde karar alıcı mercii olarak sorumluluk alan yöneticiler vasıtası ile yerelde kamu hizmeti sunumunu gerçekleştirmektedir. Belediyeler bu hizmetleri yerine getirirken merkezi yönetimin kendilerine ihdas etmiş olduğu özerklikten belli oranda faydalanabilmektedirler. Burada maliyetlerin asgari düzeye indirilmesi, kamu hizmetinin daha hızlı biçimde yerine getirilmesi, kırtasiyecilikten kurtulmak gibi bazı öngörüler yer almaktadır. Bu sayede aynı zamanda merkezi yönetimin üzerindeki yük de belli oranda belediyeler tarafından üstlenilmektedir. Belediyelere tanınan özerklik, merkezi yönetimden ayrı bir bütçenin ve kaynakların kullanımını mümkün kılarken, belediyelerin yapmış oldukları iş ve işlemlerde tamamen bağımsız hareket etmeleri mümkün değildir. Merkezi yönetimin belediyeler üzerinde kontrol mekanizması olarak denetim erkini kullanmak sureti ile bir vesayet denetimi tesis ettiği görülmektedir. Bu sayede belediyelerin kamu kaynaklarını ve bütçeyi keyfî olarak kullanımının önüne geçilmiş olmaktadır. Belediyelerin denetimi iç denetim, dış denetim ve kamuoyu denetimi olmak üzere üç alanda ortaya çıkmaktadır. Yerel demokrasi ve yerel özerklik bağlamında belediyelerin denetlenmesinin ele alındığı bu çalışmada, betimsel araştırma yöntemi belirlenmiş olup; kamu yönetiminde yer alan katılım, hesap verilebilirlik, şeffaflık, güvence, örgütlenme ve kaynak, etkinlik ve tarafsızlık temaları üzerinden belediyelerin iş ve işlemleri ile bu temaların denetim ile olan ilişkisi ele alınmıştır. Belediyelerde yapılan iç denetim, kamuoyu denetimi ve dış denetimin belirlenen temalar ekseninde dokümanlar üzerinde yapılan incelme sonucunda denetimin katılım, hesap verilebilirlik ve şeffaflık gibi ilkeleri güçlendirme potansiyeline sahip olduğu, ancak uygulamada örgütlenme yapısı ve kaynak yetersizliği nedeniyle etkinliğin sınırlı kaldığı sonucu elde edilebilir.
Çevresel sorumluluk ve iç denetim bağlamında bir stok kontrol modeli önerisi
Günümüzde her geçen gün daha çok gelişen teknoloji, nüfusun artışı ve şehirleşme gibi sorunların artmasından dolayı bir tüketim çağı yaşanmaktadır. Bu nedenle doğal kaynakların çok hızlı tükenmesi de çevre sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. Çevre sorunlarının çözümü için ise çevresel farkındalıkların artırılarak çevreye karşı olan sorumlulukların yerine getirilmesi gerekir. Bu çalışmanın amacı, çevresel duyarlılık ve iç denetimin işletmelerin operasyonel faaliyetleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, sipariş sonucu teslim alınan ürünler içerisindeki kusurlu ürünlerin tamirini, işletme faaliyetlerinden kaynaklanan karbon emisyonlarını ve iç denetim maliyetlerini içeren yeni bir stok kontrol modeli geliştirilmiştir. Sipariş sonucunda teslim alınan her parti kalite kontrol sürecinden geçirilmektedir. Kalite kontrol sürecinde birinci tür ve ikinci tür hatalar gözükmemektedir. Kalite kontrol işleminin ardından iyi kaliteli ürünler normal fiyattan satılmaktadır. Kusurlu ürünler ise tamir işlemi için stoktan çıkarılmaktadır. Tamir işleminin ardından bu ürünler eldeki stoğa eklenerek talep karşılanmaktadır. Perakendecinin stoksuzluk (yok satma) durumuna izin verilmektedir. Karşılanamayan talep, bir sonraki siparişle tamamen giderilmektedir. Klasik modellerde var olan sipariş, satın alma ve stokta tutma maliyetlerinin yanı sıra tarama, tamir, stoksuzluk, karbon emisyon ve iç denetim maliyetlerini de içeren toplam stok maliyetini minimum yapacak optimum sipariş ve maksimum stoksuzluk miktarları klasik optimizasyon yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Optimum sonuçları sayısal olarak göstermek, toplam maliyet ve kâr değerlerini elde etmek için uygulamalı bir örnek verilmiştir. Sayısal hesaplamaların ardından karbon emisyon ve iç denetim maliyetlerini de içeren satın alma işlemlerine ilişkin yevmiye kayıtları yapılmıştır. Son olarak model parametrelerinin optimum çözüm sonuçları üzerindeki etkisi duyarlılık analizleri ile incelenmiştir. Sayısal analiz sonuçlarından, denetim maliyeti azaldığında sipariş miktarı ve stoksuzluk miktarı sabit kalırken, beklenildiği gibi toplam kârımız artmıştır. Emisyon maliyeti oranı azaldığında, sipariş miktarı artmış, ancak stoksuzluk miktarı azalmıştır. Emisyon maliyetinin azalmasıyla sistemin toplam kârı artmıştır. Emisyon vergi maliyeti oranı azaldığında ise, sipariş miktarı artmış ancak stoksuzluk miktarı azalmıştır. Emisyon vergi maliyetinin azalmasıyla sistemin toplam kârı artmıştır.
Kamu mali yönetiminde hesap verme sorumluluğu kapsamında iç denetim: Türkiye üzerine öneriler
Küresel çapta görülen sürekli yenilenme ve değişim olguları, beraberinde uluslararası rekabetin de etkisiyle kamu mali yönetiminde etkin bir yeniden yapılanma ihtiyacı doğurmuştur. Bu kapsamda, Türkiye'nin de içinde bulunduğu birçok ülke kamu mali sistemlerinde önemli anlayış değişikliklerine gitmiştir. Türkiye'deki kamu mali yönetim ve denetim sistemi ile ilgili en köklü değişiklik, mali yönetim ve kontrol sistemimizi uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği normlarıyla uyumlu hale getirmek amacıyla hazırlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun yasalaşması ile gerçekleşmiştir. Öte yandan, hesap verme sorumluluğu kavramı, değişen mali yönetim sistemimize getirilen en önemli yeniliklerden biri olmuştur. Demokratik, katılımcı ve daha etkin bir kamu yönetimi için yetki ve kaynakların ekonomiklik ve verimlilik ilkelerine uygun olarak kullanılması ve hesabının verilebilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, 5018 sayılı Kanun ile getirilen ve yeni kamu mali yönetimi anlayışında önemli bir yer tutan bir diğer kavram "iç denetim" kavramıdır. Söz konusu kavramlar, uzmanlaşmış kişi ve organlar eliyle gerçekleştirilen bir meslek faaliyeti ve uluslararası kabul görmüş standartlar çerçevesinde yürütülen, bağımsız ve sistemli bir süreç şeklinde değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, kamu mali yönetim sisteminde hesap verme sorumluluğunun sağlanmasında iç denetim sisteminin rolünü ve etkinliğini ortaya koymaktır. Çalışmada, öncelikle hesap verebilirlik ve iç denetim kavramlarının ne olduğu, amaçları, çeşitleri ve bu kavramlarla ilişkili diğer kavramlar incelenmiş ve 5018 sayılı Kanun kapsamında hesap verebilirlik ve iç denetim kavramları araştırılmıştır. Sonrasında, hesap verme sorumluluğu ile iç denetim arasındaki ilişki ve iç denetim alanında dünyadaki iyi uygulama örnekleri ele alınmış, Hükümet sisteminde yaşanan değişiklikle birlikte Türkiye'de iç denetim sisteminin yapılanmasına ve buna ilişkin model önerilerine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hesap Verme Sorumluluğu, Denetim, İç Denetim, Kamu Mali Yönetimi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
İç denetim sisteminin Milli Eğitim Bakanlığı taşra örgütü denetim sistemine uyarlanması ve bir model önerisi
Bu araştırmanın amacı il milli eğitim müdürlükleri için çağdaş denetim yaklaşımlarına uygun bir denetim modeli sunmaktır. Bu modeli sunabilmek için iç denetim sisteminin benimsenme ve uygulanabilir bulunma düzeyi araştırılmıştır. Bunun yanında demografik değişkenler ile ilişkisine bakılarak; cinsiyet, yaş, kıdem, eğitim düzeyi, görev (meslek), branş, kurum ve çalıştığı yer değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırma karma araştırma yöntemi ile desenlenmiştir. Araştırmanın evrenini Nevşehir ilinde MEB'e bağlı resmi kurum ve okullarda görev yapan 3576 öğretmen, 452 yönetici, 10 maarif müfettişi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Nicel veriler "İç Denetim Sisteminin Benimsenme ve Uygulanabilme Ölçeği" ile nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde nicel verilerin normal dağılım göstermediği anlaşılmış ve ikili küme karşılaştırmaları için "Mann Whitney U Testi", üç veya daha fazla küme karşılaştırmaları için "Kruskal Wallis H Testi" kullanılmıştır. Ayrıca iç denetimin benimsenme ve uygulanabilme düzeyinin sözel anlatıma dönüştürülmesi için ortalama ağırlığı hesaplanmıştır. Nitel verilerin analiz edilmesinde betimsel analiz ve içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların iç denetim sistemini büyük ölçüde benimsedikleri ve il milli eğitim müdürlüklerinde uygulanabilir buldukları görülmüştür. Ayrıca katılımcıların görüşleri iç denetim sistemine entegre edilerek, il milli eğitim müdürlükleri için amaç, yapı ve süreç boyutunda bir denetim modeli oluşturulmuştur.
Yıllara yaygın inşaat, taahhüt ve onarım işlerinde muhasebe işlemleri inşaat taahhüt işletmelerinde iç kontrol ve denetim
Ülkemizde inşaat sektörü ekonomi açısından lokomotif sektörlerden birisi olup Cumhuriyetin ilanı ile gelişmeye başlayan bir sektördür. Cumhuriyetin ilk yıllarında demiryolu hatları ve büyük su projeleri ile başlayan inşaat sektörü, dünyadaki liberalleşme rüzgarlarının başladığı İkinci Dünya Savaşından sonra tırmanışa geçmiştir. Genel olarak emek-yoğun bir teknoloji ile çalışan inşaat sektörünün istihdamın yaratılması ve işsizliğin azaltılmasında payı büyüktür. Türkiye, bölgesinde pek çok inşaat alt sektöründe üretim kapasitesiyle üretim üssü olma özelliğini taşımaktadır. Demir-çelik, çimento, seramik ve kaplama malzemeleri, mimarlık, boya ve yapı kimyasalları, seramik sağlık gereçleri, yalıtım, plastik boru ve profil, iklimlendirme, soğutma ve klima, aydınlatma, doğal taş ve mermer gibi bir çok alt sektörün can damarı inşaat sektörüdür.Ülkemizde inşaat işleri vergi hukuku açısından yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri ile yıllara yaygın olmayan inşaat ve onarım işleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.Yıllara yaygın inşaat taahhüt ve onarım işlerinin başlangıç ve bitiş tarihleri farklı dönemlerde olması nedeniyle farklı bir vergileme sistemine sahiptir.Bu çalışmanın amacı, çok farklı coğrafyalar ve bölgelerde faaliyet gösteren inşaat taahhüt işletmelerinin denetim ve iç kontrol sisteminin incelenmesine yöneliktir.Bu çalışmada, yıllara yaygın inşaat taahhüt ve onarım işletmelerinin yapısı, özellik arz eden hesapların işleyişi ile TMS 11 İnşaat sözleşmeleri standardı detaylı olarak incelenmiş olup, inşaat taahhüt ve onarım işletmelerinde iç kontrol sistemi ve denetimin nasıl olması gerektiğini incelemeye çalışılmış ayrıca bilanço hesapları, stok hesapları ve maliyet hesaplarının denetimi açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: İnşaat, TMS 11, Denetim, İç Kontrol,
Belediyelerde iç kontrol sisteminin 5018 sayılı Kanuna göre değerlendirilmesi
Günümüzde iç kontrol ve uygulaması ile ilgili küresel düzeyde standartlar oluşturulmuş olup; Türk kamu yönetiminde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yürürlüğe girerek uygulanmaya başlanmıştır. Söz konusu bu kanun Türkiye'deki kamu kurumlarının kamu kaynaklarını ekonomik, verimlilik ve etkililik kriterlerine uymasını sağlamak adına düzenlemeler yapılmıştır. Bu tez çalışmamda kamu kurumlarının bir kolu olan Belediyelerde iç kontrol sistemi ile ilgili mevzuatlar neticesinde bilgilendirme yapmayı ve bu iç kontrol sisteminin kurumun hem iç hem dış sistemlerinde neler meydana geldiği araştırması yapılmış ve konuyla ilgili ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Tüm bu çalışmalar yapılırken Belediyelerde iç kontrol sisteminin uygulaması açısından hangi noktada olduğu anlaşılması adına Türkiye'de iç kontrol sisteminin merkezi uyumlaştırma görevi olarak Maliye Bakanlığı verileri incelenmiş ve gerekli rehberler dikkate alınarak çalışmalar yapılmıştır. Ayrıca bazı belediyelerin iç kontrol uyum ve eylem planları gözden geçirilmiş ve sayıştayın iç kontrol üzerindeki rolü incelenmiştir. Yine İç Kontrol Uyum Eylem Planı rehberleri doğrultusunda iç kontrol aşamaları hakkında bilgiler verilmiş ve bunun merkezi uyumlaştırma noktasında yaşanan sorunlardan bahsedilmiştir. Türk kamu yönetiminde iç kontrolün doğru tanımlanması, sağlıklı kurulması ve etkin uygulanması süreçlerinin birbirilerini tamamlamaları gerektiği hakkında bilgiler verilmiştir. Tüm bu veriler ışığında iç kontrol ile ilgili Türkiye'de ileriye dönük neler yapılabileceği, Avrupa Birliği normları da dikkate alınarak irdelenmiştir ve çözüm önerileri getirilmiştir Anahtar Kelimeler : İç Kontrol, İç Denetim, Ön Mali Kontrol, İç Kontrol Eylem Planı.
KOBİ'lerde iç kontrol sisteminin hileyi önlemedeki rolü
Küreselleşen dünyada KOBİ'ler esnek yapıları, istihdama katkıları, yeniliğe açık yapılarıyla ekonomide önemli aktör haline gelmişlerdir. Hızla gelişmekte olan KOBİ'lerin aynı zamanda küresel ölçekte yarattığı iş fırsatları ekonomideki yerinin önemli olduğunun bir göstergesidir. Türkiye'de KOBİ'ler mevcut işletmeler içerisinde büyük bir orana sahiptir. KOBİ'ler yarattıkları istihdam, vergi gelirlerinde artış ile ekonominin gelişmesinde önemli katkılar sağlamaktadır. Türkiye'deki KOBİ'ler rekabetçi ve esnek yapıları sayesinde dünyaya açılarak Türkiye'ye ihracat geliri kazandırmaktadır. İç kontrol sistemi, işletmelerin faaliyetlerinin aksamaması ve belirlenen hedeflere ulaşmak için oluşturulması gereken bir sistemdir. Etkin iç kontrol sistemi ile KOBİ'lerin varlıklarının korunması, etkin ve verimli kullanılması, finansal tabloların güvenilirliğinin sağlanması, işletmelerde hile ve yolsuzluk riskinin azaltılması sağlanmaktadır. Bu çalışmada İstanbul ilinde KOBİ ölçeğindeki işletmelerin yöneticilerine KOBİ'lerde iç kontrolün hileyi önlemedeki rolü ile ilgili anket uygulanmış, elde edilen veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Bulgulara göre, etkin ve verimli bir iç kontrol sisteminin hileyi önlemede pozitif yönlü etkisi olduğu görülmüştür. İç kontrol sisteminin yeterliliği arttıkça hilenin azaldığına ilişkin görüşün KOBİ'lerde de hakim olduğu gözlemlenmiştir.
İç kontrol sisteminin değerlendirilmesi ve iyileştirilmesine yönelik öneriler
Gün geçtikçe işlemlerin karmaşıklaşması ve bilgi teknolojilerinin gelişmesi işletmelerde hata ve hilelerin yaşanmaması için önlem almayı zorunlu kılmıştır. Küreselleşen ve sürekli gelişen sistemler için bir kontrol mekanizmasına önceki yıllara göre daha fazla ihtiyaç duyulur olmuştur. İşletmeler kendi içlerinde tutarlı bilgiler elde edebilmek, işletmenin performansını etkileyecek tehditleri önceden saptayabilmek, değişen çevre koşullarına uyum sağlayabilmek ve tüm bunların neticesinde mali tablolarında güvenilir bilgiler sunabilmek için iç kontrol sistemi oluşturmaktadırlar. İç kontrol sistemi içerisinde işletmenin personelinden yöneticisine her biri makul güvence sağlamak için bu sistemin birer parçasını oluşturur. Bu çalışmada işletmelerin iç kontrol sisteminin tarihsel gelişimi, yapısı, etkinliği ve firmaların iç kontrol sistemine olan gereksinimleri açıklandıktan sonra baz alınan bir firmanın iç kontrol sistemi incelenip, bu sistemin sağladığı faydaların yanında eksik kaldığı alanlarda da ortaya çıkan olumsuz yönleri açıklanmaya çalışılmıştır.
İşletmelerde iç denetim ve bunun organizasyon verimliliğine etkileri, Türk tıbbi cihaz ve tek kullanımlık ürün üretim sektörü araştırması
İşletmelerin büyüklüklerinin artması, teknolojik gelişmeler, sorumlulukların paylaşılması ve faaliyetlerin karmaşıklaşması sonucunda iç denetimin önemi artmıştır. Bu çalışmada iç denetim ayrıntılı olarak incelendikten sonra, Sağlık ürünleri üreten üretim işletmelerinde iç denetimin rolünü ve algısını belirlemek için bir uygulama yapılmıştır. Uygulamada iç denetimin işletmelere sağladığı faydalar ile işletmelerde iç denetim problemlerine ilişkin görüşlerin yer aldığı anket uygulaması yapılmıştır.
Sigorta acentelerinde iç kontrol sistemi ve sürdürülebilir etkinliğinin sağlanması
ÖZET Ülkemiz ve dünyadaki ekonomik dalgalanmalar ve değişiklikler sebebiyle şirketlerin güçlü kontrol mekanizmaları kurma isteği, hızlı büyüyen şirketlerin büyümlerini istikrarlı ve sürdürülebilir hale getirme gayreti ve kurumsallaşma çabaları iç kontrol sisteminin kurulmasını bir ihtiyaç haline getirmiştir. Çalışmada sigorta acentelerinde iç kontrol sistemi ve sürdürülebilir etkinliğinin sağlanmasını uygulamalı olarak detaylıca açıklamaya çalıştık. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sigortanın temel kavramları, sigortacılığın tarihsel gelişimi ve Türkiye'de sigortacılık sistemindeki kurum ve kuruluşlar açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde iç kontrolün tanımı, kapsamı, amacı, iç kontrolde yetki ve sorumluluk, iç kontrolün yapısı, işleyişi, temel ilkeleri, iç kontrol bileşenleri ve iç denetim açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde uygulamaya yer verilmiştir. İnceleme yapılan sigorta acentesinde iç kontrol sisteminin durumu, kurulması için yapılması gerekenler hakkında tavsiyelere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sigorta, İç Kontrol Sistemi, Acente, İnsan Kaynakları, Kurumsallaşma, İç Denetim
Elementer sigortacılık sektöründe iç denetim fonksiyonunun etkinliğinin değerlendirilmesi ve bir uygulama
Sigortacılık, çok çeşitli türden risklerin, birey ve kurumların varlık ve değerlerinde oluşturabileceği zararları, belirlenen şartlar çerçevesinde karşılamaya yönelik faaliyet gösteren önemli bir sektördür. Sigortacılık sektörü temelde iki ana kola ayrılmaktadır. Bunlardan biri, hayat ve emeklilik branşları, diğeri ise elementer branşlardır. Bu çalışmada, bireysel, sosyal ve ekonomik alanlarda sağladığı hizmetlerin önemine dayanarak özel sigortacılık sektörünün en önemli kolu olan elementer sigortacılık alanı belirlenmiştir. Sigortacılık işinin doğası gereği ve elementer sigortacılık alanındaki branşların kapsamındaki teminatlar ve bunların taşıdıkları riskler sebebi ile, elementer sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren şirketler, çok sayıda ve farklı türden ve seviyeden riskler ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu risklerin etkin olarak yönetilmesi bu alandaki şirketler için hayatî önemde olup, aksi durumlar üretim, kârlılık, hasar başta olmak üzere şirketlerin pek çok açıdan olumsuz etkilenmesine ve hatta şirket varlığının tehdit edilmesine yol açabilmektedir. Bu işletmelerde etkin kontrol ortamlarının oluşturulması ve risklerin etkin olarak yönetilmesi işletme yönetimlerinin sorumluluğundadır. Ancak yönetimler bu konuda destek fonksiyonlara ihtiyaç duymaktadır. Bu fonksiyonların başında ise, sunduğu güvence ve danışmanlık hizmetleri ile kurumların hedeflerine ulaşmasında önemli destek sağlayan iç denetim fonksiyonu gelmektedir. Bu çalışmada, elementer sigortacılık alanında faaliyet gösteren işletmelerde etkin bir iç denetim fonksiyonu oluşturulması ve böylece iç denetimin işletme hedeflerine ulaşmasında yüksek katma değer sağlayan bir fonksiyon olabilmesi amacına yönelik olarak iki aşamadan oluşan bir model ortaya konmuştur. Birinci aşamada iç denetimin etkinliğine yönelik organizasyon yapısı ve genel uygulamalarına ilişkin genel gereklilikler belirlenmiş, ikinci aşamada ise elementer sigortacılık sektöründe yer alan tüm süreçlerde iç denetim faaliyetlerinin etkinliğinin sağlanmasına yönelik kriterler ve bu kriterlere ilişkin riskler ve seviyeleri ile ilgili kontrol faaliyetleri ve denetim teknikleri belirlenmiştir. Sonrasında ise Türkiye elementer sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin iç denetim yapı, uygulama ve faaliyetleri araştırılmış ve belirlenen model doğrultusunda iç denetim fonksiyonunun etkinliği nitel araştırma yöntemleri kapsamında gözlem, doküman incelemesi ve mülakata dayalı veri toplama teknikleri kullanılarak ölçülmüş ve sonuçlar betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, uygulamanın gerçekleştirildiği şirketteki iç denetim fonksiyonunun organizasyon yapısı ve genel uygulamaları ile iş süreçlerindeki iç denetim faaliyetlerinin bir bütün olarak etkin olmadığı anlaşılmış ve bu duruma neden olan dört temel etken saptanmıştır. Bu etkenler; iç denetim biriminin kendi iç işleyiş ve personeline bağlı aksaklık ve eksiklikler, işletme üst yönetimince iç denetim birimi ve faaliyetlerine yeterli kaynak, destek ve yetki alanının sağlanmaması, iç denetime ilişkin yasal mevzuatın yetersizliği ve de iç denetime ilişkin yapı ve faaliyetlerin resmî ve özel statülü dış taraflarca yeterli seviyede incelemeye tâbi tutulmaması şeklinde ortaya konmuş olup, çalışmanın son aşamasında ise iç denetim fonksiyonun etkinliğini engelleyen söz konusu etkenlere karşı alınabilecek tedbirler belirlenmiş ve bu tedbirlerin işletme içi ve dışındaki ilgili taraflarına çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
İç kontrol sisteminin oluşturulmasında etkili olan faktörler ve inşaat sektöründe satın alma sisteminin incelenmesi
Büyümeyi hedefleyen işletmeler gelecek ile ilgili stratejilerini etkin ve verimli bir biçimde planlayarak ve hissedarlara güvenilir ve şeffaf bir yatırım ortamı sağlayarak başarıya ulaşabilirler. Bunun için öncelikli olarak sağlıklı çalışan bir iç kontrol sisteminin olması ve sistemi kontrol eden, riskleri değerlendiren, sistemin iyileştirilmesi için tavsiyelerde bulunan aynı zamanda ihtiyaç halinde danışmanlık hizmeti veren bir iç denetim departmanına ihtiyaç duyulmaktadır. Rekabet koşulları ve bilişim teknolojileri gibi alanlardaki gelişmeler ile büyüyen işletmelerin insan kaynağının artmasıyla hata, hile, usulsüzlük, yolsuzluk gibi konularda önlem alınması adına iç denetimin işletme içinde ve dışında önemi gün geçtikçe artmaktadır. Bu çalışmada denetim ve kontrol ile ilgili temel kavramlara değinilmiş, iç kontrol sistemi ve iç denetimin işletmeler açısından önemine vurgulanmıştır. Çalışmanın sonunda bir işletmede gerçekleştirilen denetim uygulaması anlatılmış olup iç denetim sonucunda hazırlanmış olan denetim raporu ve uygulamada elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda iç kontrol sisteminin etkinliğini sağlanmasında iç denetimin rolüne ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Son olarak bir inşaat firmasıyla yapılan mülakat sonucunda ilgili firmanın denetim, iç kontrol ve satın alma süreçleri incelenmiştir.
İşletmelerde iç kontrol ve iç denetim etkinliğinin ERP ile yönetimi
İşletmelerde İç Kontrol ve İç Denetim Etkinliğinin ERP ile Yönetimi" başlıklı bu tezin amacı; iç kontrol ve iç denetimin ERP ile yönetiminin bağlantısı ortaya koyarak, etkin bir yönetim şeklinin nasıl olduğu konusunda bilgiler elde etmek ve böylece işletmeler de iç kontrol ve iç denetimin ERP ile daha etkin yönetildiğinin bilincini oluşturmaktır. Tezde ilk olarak iç kontrol, iç denetim ve ERP kavramları incelenmiş, etkin işleyen iç kontrol ve iç denetimin ERP ile yönetime sunduğu katkıların olup olmadığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapılan örnekle iç kontrol ve iç denetime ERP'nin ne kadar etki ettiği saptanmaya çalışılmıştır. Tez çalışmaları sonucunda iç kontrol ve iç denetim de ERP'nin yönetime rapor sunma ve kontrol aşamaları ile daha uygun ve daha az zaman ile şirket içi tüm süreçlerdeki bilgiyi en iyi şekilde sağladığı görülmüştür. Bu sayede iç kontrol ve iç denetim de iç denetçilerin işinin ERP ile raporlama ve takip süreçlerinde kolaylık sağladığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Denetim, İç Denetim, İç Kontrol, ERP
Kurumsal yönetim ve iç denetim ilişkisinin incelenmesine yönelik literatür taraması ve mülakat yöntemi ile incelenmesi
Kurumsal yönetim çerçevesi, şirket ile menfaat sahipleri arasında sorumlulukların, hakların ve ödüllerin dağıtılmasıyla ilgili olarak açık ve kapalı sözleşmelerden, menfaat sahiplerinin bazen çatışan çıkarlarının görevlerine, imtiyazlarına ve rollerine uygun olarak mutabakatı için usuller ve usullerine uygun prosedürlerden oluşur. Denetleme, kontrol ve bilgi akışlarını doğru bir şekilde sistematik olarak aktarılmasını denetler. İç denetim, kuruluşların amaçlarına ulaşmalarına yardımcı olan dinamik bir meslektir. Bir kuruluşta risk yönetimi, kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi ile ilgilidir. Çalışmanın içerisinde kurumsal düzeyde çalışan on üç firmanın çeşitli yönetici kademelerinde görev yapan kişilerle derinlemesine mülakat yapılmıştır. Yapılan mülakatlar çerçevesinde kurumsal yönetim ve iç denetim konusunda sorular yöneltilmiş ve cevapları detaylı bir şekilde katılımcılardan alınmıştır. Çalışmaya katılan firmalar genel olarak kurumsal yönetim anlayışını benimsemekte ve iç denetim konusunda da çeşitli yöntemler uygulamaktadırlar.
İşletmelerde iç kontrol sistemi ve iç denetimin önemi
İşletmelerde iç kontrol sistemi ve iç denetimin önemi başlıklı tezin amacı; etkin bir iç kontrol ve iç denetimin oluşması halinde faaliyetlerin şirket politikalarına uyumlu olarak gerçekleşip, düzenli bir şekilde yürütülüp, kaynakların etkin kullanılıp hata ve hilelerin fark edilip önlenmesini, muhasebe kayıtlarının eksiksiz ve hatasız olmasını, finansal bilgilerin güvenilir ve zamanında hazırlanmasının sağlanmasıyla oluşur. Tezin ilk bölümünde iç kontrole yer verip kontrol kavramının tanımı, özellikleri, amaç ve unsurları incelenmiş, iç kontrol sisteminin Türkiye'deki işleyişine yer verilmiştir. Devam eden bölümlerde iç denetimi ayrıntılı olarak inceleyip etkin çalışan iç kontrol ve iç denetim sisteminin gerekliliğini uygulamalı olarak bir firma üzerinde gösterilmeye çalışılmıştır. Uygulamanın sonucunda orta ve büyük ölçekli firmalarda etkin bir iç kontrol ve iç denetim sistemini küreselleşme, uluslararası yatırımların artması, işlem gören kalemlerin fazlalaşması, verimliliği artırmak istemeleri gibi birçok nedenden dolayı ihtiyaç olduğu kanaatine varılmıştır. ANAHTAR KELİME: İç kontrol İç denetim İç kontrol Sistemi
Vakıf üniversitelerinde iç kontrol ve iç denetim sisteminin etkinliği ve bir uygulama
İç kontrol ve iç denetim mekanizmalarının düzenli ve sistematik olarak gerçekleştiği kurum veya kuruluşlarda, olası riskler önceden belirlenerek, gerekli tüm önlemler alınmakta olup, hata, yolsuzluk, hile gibi olumsuz faktörlerle karşı karşıya kalma durumları en aza inmektedir. Belirli standartlar çerçevesinde yürütülen iç kontrol ve iç denetimler, kuruma değer katarken, üst yönetimin kararlarına rehberlik edecek bir yönetim anlayışını da beraberinde getirmektedir. Vakıf üniversiteleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanuna hükümlerine tabi olmasalar da, kamu tüzel kişiliğine sahip olmaları nedeniyle kaynaklarını ve faaliyetlerini etkili ve verimli bir şekilde yönetmek, şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkelerini gerçekleştirebilmek, amacıyla kurum içerisinde düzenli olarak izleyebilecekleri bir yapıya ihtiyaç duymaktadır. Söz konusu yapı, vakıf üniversitelerinde iç kontrol ve iç denetimler ile gerçekleştirilmektedir. İç kontrol ve iç denetim faaliyetleri, dış denetimlerden önce, üniversitenin kendi eksiklerini, hatalarını düzeltmeye, olası risklerini yönetmesine yarar sağlamaktadır. Akademik ve yönetsel faaliyetlerinde ya da mali işlemlerinde sürekli izlemeler yapılarak, iyileştirilme sürecine katkı sağlayan bu faaliyetler, kalite yönetim sistemi bünyesinde vakıf üniversitelerinde uygulanmaktadır. Bu çalışmada, vakıf üniversitelerinde iç denetim ve iç kontrol sistemlerinin, üniversitenin faaliyetlerini, akademik ve yönetsel süreçlerini nasıl denetlediği, bu denetim ve kontrollerle hangi sonuçlara ulaşıldığı, hangi iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerinin uygulandığı detaylarıyla incelenmiştir. Anahtar kelimeler: İç Kontrol, İç Denetim, Vakıf Üniversiteleri
Beş yıldızlı otel işletmelerinde muhasebe hilelerinin önlenmesi açısından iç denetimin etkinliğinin incelenmesi İstanbul bölgesinde uygulama
Muhasebe hata ve hileleri, işletmeleri mali açıdan zor durumda bırakabilecek ve hatta işletmenin varlığını sona erdirebilecek niteliğe sahiptir. Bilhassa son dönemlerde muhasebe literatüründe de bir hayli üzerinde sıklıkla durulan konulardan biri de hiç kuşkusuz yapılan hileli muhasebe işlemleridir. Hiç kuşkusuz konunun üzerinde çok fazla durulmasına neden olan Enron, Worldcom ve Xerox gibi büyük şirketlerde yaşanan skandallarının da etkisi olduğunu söylemek mümkündür. Enron, Worldcom ve Xerox gibi skandalların ortaya çıkarmış olduğu olduğu finansal kayıplardan sonra, işletmelerde muhasebe hilelerinin önlenmesi açısından ne gibi önlemlerin ve nelerin yapılabileceği hakkında ilgili olan tüm tarafların ilgisini çekmiş ve bu konu ile ilgili olarak yapılan çalışmalar bir hayli artmıştır. Yukarıda da sözü edildiği üzere, muhasebe hileleri ile ilgili olarak farklı alanlarda kapsamlı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmada da beş yıldızlı otel işletmelerinde muhasebe hilelerinin önlenebilmesi amacıyla iç denetimin etkinliği incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma dört bölümde oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde denetim ve muhasebe denetimi ile ilgili kavramlar ele alınmıştır. Bu bölüm içerisinde denetim kavramı, muhasebe denetimi tanımı, özellikleri ve türleri incelenen konular arasındadır. Çalışmanın ikinci bölümünde iç denetim kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bu bölüm içerisinde iç denetim kavramı, işlevleri, amacı, önemli, kapsamı, iç denetimin uygulanma nedenleri, iç denetim standartları, iç denetim teknikleri ve iç denetim süreci kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde otel işletmeleri ve otel işletmelerindeki muhasebe organizasyon yapısı ele alınmıştır. Bu bölümde otel işletmeleri hakkında genel bilgiler, otel işletmelerinin muhasebe organizasyon yapısı ve otel işletmelerinde iç kontrolün gerekliliği incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü olan dördüncü bölümde ise, beş yıldızlı otel işletmelerinde muhasebe hilelerinin önlenmesi açısından iç denetimin etkinliğinin incelenmesi üzerine İstanbul bölgesinde bir uygulama örneğine yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Muhasebe, Muhasebe Hileleri, İç Denetim, İç Kontrol, Otel İşletmeleri.
Bankacılık sisteminde iç kontrol işlemleri ve iç kontrol fonksiyonunun bileşenleri üzerine bir uygulama
Ekonomik ve teknolojik gelişmeler ışığında daha da belirginleşen küreselleşmenin, çoğu sektörü önemli düzeyde etkilediği bilinmektedir. Bu sektörlerden biri de bankacılık olmuştur. Olumlu etkilerinin yanı sıra olumsuz etkilerini de beraberinde getiren küreselleşmenin, uluslararası alana yayılması ile çeşitlenen ve karmaşıklaşan fon kaynaklarının kontrolü daha da önem arz etmeye başlamıştır. Özellikle yirminci yüzyılın üçüncü çeyreğinde ABD'de görülen iç kontrol yetersizliğinden kaynaklı iflaslar, bankacılık sektöründe, iç kontrolü daha sıkı tutmaları noktasında bir uyarıcı niteliğinde olmuştur. Finansal raporlamalarda meydana gelen eksik ve hataların kontrolü noktasında beş organizasyonun ortak hareketiyle kurulan COSO'nun (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway), 1992 yılında yayımlanan raporunda üç ana konu olarak; kurumların etkinlik ve verimliliği, raporlama sisteminde güvenilirliği ve yasalara-mevzuatlara uygunluk amaçlanmaktadır. 2013 yılında yayımlanan COSO raporunda da benzer temellere dayandırılmasına ek olarak kapsamı genişletilmiştir. COSO'ya göre iç kontrol sistemi beş ana bileşenden oluşmaktadır: Kontrol ortamı, risk değerlendirme, kontrol eylemleri, bilgi ve iletişim ve izleme. Bu bileşenlerin aktif ve uyumlu hareket etmesi sonucunda iç kontrolün verimli ve etkin bir şekilde gerçekleştiğini söylemek mümkün olabilmektedir. Çalışma kapsamında; COSO'nun iç kontrol bileşenlerinin bankacılık sektöründeki verimliliğe etkisini analiz etmek amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Demografik bilgiler dışında yirmi altı sorudan oluşan bu anket, kartopu örneklem yöntemi ile gönderilen 144 örneklem tarafından yanıtlanmıştır. İstanbul'da faaliyet gösteren banka çalışanları ile gerçekleştirilen bu çalışmada COSO'nun beş kriterinin de verimlilik üzerindeki etkileri ayrı ayrı incelenmek adına kapsamlı sorular sorulmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda; İstanbul'da faaliyet gösteren bankalarda, beş iç kontrol bileşeninin de verimli çalıştığı görülmüştür.
Vakıf üniversitelerinde iç kontrol sistemlerinin uygulanmasına yönelik bir araştırma
YÖK (Yüksek Öğretim Kurulu) denetimi öncesinde üniversite idari ve akademik birimlerinin iç kontrolünün yapılması ve risk oluşturabilecek uygulamalar ile hizmet kalitesinin düşmesini engellemek için COSO (Committee of Sponsoring Organizations) iç kontrol standartları çerçevesinde faaliyetlerinin incelenmesi önem taşımaktadır. Böylece ilgili birim faaliyetleri belirli yönetmelikler ve belirli kalite çerçevesinde devam edecektir. İç kontrol kapsamında denetlenecek ilgili birimlerin beklenen düzeyde kaliteye ve hizmete ulaşması söz konusu olacaktır. Çalışmanın amacı; İstanbul'da faaliyet gösteren vakıf üniversitelerinin etkinliği ve verimliliğini analiz etmek ve idari ve akademik çalışanların algı düzeylerini tespit etmek amacıyla sosyo demografik bilgiler ile COSO iç kontrol bileşenlerine yönelik atmış yedi sorudan oluşan kapsamlı bir anket çalışması yapılmıştır. Anketi toplamda 250 kişi cevaplamıştır. Araştırma sonucunda bahsi geçen algının tespiti ile vakıf üniversitelerindeki iç kontrol uygulamasının çıktıları değerlendirilerek üniversitelerde oluşturulan iç kontrol sistemi boyutlarının birbirleri ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca bu çalışma üniversite üst yönetimlerine ve uygulayıcılara önerilerde bulunarak, gelecekte yapılacak çalışmalara iç kontrol sisteminin geliştirilmesi konusunda öncülük edecektir.
Bütünleşik iç kontrol sistemi etkinliğinin ölçülmesi ve örgüt kültürü ile ilişkisi: Turkuvaz görsel/işitsel medya uygulaması
Bu çalışmanın amacı, iç kontrol sistemi etkinliğinin ölçülmesini sağlamak ve örgüt kültürü ile arasında ilişki olup olmadığını Turkuvaz Görsel/İşitsel Medya üzerinden açıklamaya çalışmaktır. Çalışmada, iç kontrol sistemi etkinliği ile örgüt kültürüne yönelik algıların demografik özelliklere göre farklılık arzedip arzetmediğinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Nicel araştırma yöntemi kullanılan araştırmada vaka çalışması olarak Turkuvaz Medya'nın görsel/işitsel alanda yayın yapan mecraları incelenmiştir. Veriler anket tekniğiyle toplanmış, her iki kavram için oluşturulan anketler medya çalışanlarına e-posta yoluyla gönderilmiştir. Anket çalışması pozisyon farkı gözetmeksizin yönetici, ara kademe ve çalışanlara uygulanmış ve toplamda 309 adet geri dönüş sağlanmıştır. 5'li likert ölçeklemesine uygun anket verilerinin analizinde, tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Ölçeklerin güvenilirlik analizleri için Co. Alpha testi, uygunluk düzeyleri için Kolmogrov Smirnov testi, katılımcıların demografik özelliklerine göre incelenmesinde bağımsız t-testi ve Varyans analizi kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 25.0 paket programı kullanılarak, boyutlar arasındaki ilişkilerin incelenmesinde korelasyon, çoklu düzeylerdeki ilişkilerin incelenmesinde regresyon analizi uygulanmıştır. Çalışma neticesinde; bütünleşik iç kontrol sisteminin bileşenlerinden kontrol ortamı boyutunun, örgüt kültürü ve iç kontrol sistemiyle pozitif yönlü ve güçlü düzeyde anlamlı ilişki gösterdiği, tüm kültür tiplerinin en fazla kontrol ortamından etkilendiği gözlemlenmiştir. Ayrıca Turkuvaz Görsel/İşitsel Medya'nın en gelişmiş kurumsal COSO bütünleşik iç kontrol modeli çerçevesinde etkin bir iç kontrol sistemine sahip olduğu ve kontrol faaliyetlerinin etkin şekilde kullanıldığı anlaşılmıştır. İç kontrol sisteminin en yüksek düzeyde ilişkiyi Hiyerarşi kültürü ile gösterdiği, ayrıca kurumda egemen kültürün Hiyerarşi olduğu, kurumun yüksek düzeyde bir örgüt kültürüne sahip olduğu görülmüştür. Demografik özelliklere göre kadın çalışanlarının örgüt kültürü ve iç kontrol sistemi algılarının erkeklerden daha yüksek düzeyde olduğu, ara kademe çalışanlar ile lisansüstü eğitime sahip çalışanların algılarının diğer pozisyon ve eğitim seviyelerinden düşük düzeyde olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmanın ayrıca, şirketlerin iç kontrol yapılarını güçlendirmelerine ve güçlü bir örgüt kültürü inşa etmelerine yönelik odaklanmaları gereken hususlara bir farkındalık ve katkı sağlaması umulmaktadır.
Perakende mağazacılık sektöründe iç kontrol sisteminin finansal ve finansal olmayan performans üzerindeki etkisi: D&R örneği
Bu çalışmanın amacı, perakende mağazacılık sektöründe iç kontrol sisteminin finansal ve finansal olmayan performans üzerindeki etkisini, COSO iç kontrol bileşenleri ve D&R mağazaları üzerinden açıklamaya çalışmaktır. Çalışmada ayrıca iç kontrol sisteminin finansal ve finansal olmayan performans üzerindeki etkisine yönelik algıların demografik özelliklere göre farklılık arz edip etmediğinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Dolayısıyla "iç kontrol sisteminin mağazanın finansal ve finansal olmayan performans algısı üzerinde olumlu ve anlamlı bir etkisinin olduğu" çalışmamızın 1.Hipotezi olarak; "iç kontrol sisteminin mağazanın finansal ve finansal olmayan performansı üzerindeki etkisine yönelik algıların demografik özelliklere göre farklılık göstermediği" ise çalışmamızın 2.Hipotezini oluşturmuştur. Ayrıca her bir hipotez için beş, toplamda 10 adet alt hipotez oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri betimsel tarama modeline dayalı nicel anket yöntemi kullanılmak suretiyle toplanmıştır. Çalışmanın evrenini D&R bünyesindeki tüm çalışanlar (1540 kişi) oluşturmuştur. Örneklemini ise anketi cevaplayan 302 personel oluşturmuştur. Seçilen örneklem % 95 güven aralığına ve % 5 örnekleme hata payına tekabül etmektedir. Anket soruları 5'li likert ölçeklemesine uygun hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin analizi, SPSS 22.0 bilgisayar programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Ölçeklerin ve verilerin güvenilirlik analizi için Cronbach's Alpha testi, verilerin normal dağılıp dağılmadığının ölçülmesinde de Skewness ve Kurtosis testi uygulanmıştır. Ayrıca, çalışmanın 1.Ana Hipotezine yönelik olarak korelasyon testi; çoklu düzeylerdeki ilişkilerin incelenmesinde ise Regresyon testi uygulanmıştır. 2.Ana Hipoteze yönelik olarak ise T-testi, Varyans Analizi (Tek Yönlü ANOVA) ve Post-hoc (Scheffe) testi uygulanmıştır. Çalışma neticesinde; 1.Hipotezi kabul edecek tarzda, COSO bütünleşik iç kontrol sistemi ve bileşenlerinin mağaza performans algısı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca 2.Hipotezi reddedecek şekilde, iç kontrol sisteminin mağazanın finansal ve finansal olmayan performansı üzerindeki etkisine yönelik algının demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda, demografik özelliklerden cinsiyet, unvan ve mesleki tecrübe yılı açısından, çalışanların algılarında farklılıklar olduğu, yaş ve eğitim durumlarına göre ise bir farklılık olmadığı gözlemlenmiştir.
Kurumsal yönetime sahip organizasyonlarda afet durumunda iç kontrol sisteminin kriz yönetim becerilerine etkisi: İBB İtfaiye Teşkilatı örneği
Bu araştırma araştırmanın temel amacı; afet durumunda iç kontrol sisteminin etkinliğinin kriz yönetim becerileri üzerindeki etkilerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) İtfaiye teşkilatı üzerinden incelemektir. Amaç doğrultusunda kişisel bilgi formu, İç kontrol sistemi ölçeği ve kriz yönetim becerilerinden oluşan anket formu 2020 yılı içerisinde İBB İtfaiye Teşkilatı Anadolu Yakası İtfaiye Müdürlüğü'nde çalışan 251 kişiye uygulanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 22.0 istatistik programı aracılığı ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda İBB İtfaiye teşkilatının afet durumunda iç kontrol sisteminin yüksek düzeyde etkinlik gösterdiği ve yüksek düzeyde kurumun kriz yönetim becerisine sahip olduğu saptanmıştır. Araştırmada İBB itfaiye teşkilatının afet durumunda iç kontrol sisteminin etkinliği ile kriz öncesi, kriz dönemi ve kriz sonrası yönetim becerileri arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. İç kontrol sisteminin etkinliğinin kriz öncesi, kriz dönemi ve kriz sonrası yönetim becerilerini olumlu ve yüksek düzeyde etkilediği ve iç kontrol sisteminin etkinliğinin kurumun kriz yönetim becerilerini artırdığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Afet, İç Kontrol; COSO; Kriz; Kriz Yönetimi; Kriz Yönetim Becerisi