(قواعــد القيــاس في أصــول الفقه (دراسة تحليلية تطبيقية

Yasama insan hayatının zorunluluklarındandır. Nitekim hızla artan insan nüfusuna bağlı olarak beşeri hayatın ilmi, ictimai, siyasi, ekonomik ve sanayi gibi farklı alanlarındaki sürekli değişim ve gelişim öte yandan "modern yaşam", "modern toplum", "modernizm" vb. kavramlarla ifade edilen, insan hayatında teknolojik ve kültürel gelişimlere bağlı olarak meydana gelen ilerleme ve bu ilerlemenin sosyal hayat ve düşünce üzerindeki etkileri sonucu usulcülerin "nevazil" dedikleri ve daha önce olmayan yeni birtakım olay ve olguların ortaya çıkması, sosyal veya siyasal olsun bu yeni olay veya olguların İslam hukuku açısından değerlendirilme ihtiyacı yasama ihtiyacını doğurmaktadır. Bu yüzden halkın yararını gözetme ve ileri görüşlü olmasıyla öne çıkan ve sağlam temeller üzerine kurulmuş olan İslam hukuku bahsi geçen olay ve olgulara rasyonel çözümler üretmiştir. Bu araştırmamızda yukarda bahsi geçen etkenlerden dolayı ortaya çıkan nevazil sorununu incelenecektir. Buna bağlı olarak hem mükellef bireyin hem de müçtehidin bu sorun karşısında en çok ihtiyaç duyduğu delillerden bir tanesi olan ve hükmün illetini tespit edip daha sonra meydana gelen olguları da hükme ilhak etmede başvurulan kıyâs delili de ele alınacaktır. Kıyâsın muteber bir şer'i delil olduğu konusunda İslam ümmetinin konsensüsü oluşmuştur. Hükmün illetinin tespiti, hüküm belirleme ve ictihad konularındaki rolünden ötürü kıyâs delili ile ilgili ilkeler en önemli usul ilkelerinden sayılmaktadır. Bundan dolayı bu araştırmamız usulcülere göre kıyas deliline bağlı usul ilkelerini tespit etmiş ve bu ilkelerin insan var oldukça sürekli var olacak olan yeni meselelere uygulama metotlarını ortaya koymuştur.