Keşfü'l Ğumem Fi Tarihi'l Ümem adlı eserin 207-338 sayfalarının transkripti

Memlük Devleti, Orta Çağ'da önemli bir güç merkezi olarak tarihi gelişim sürecinde kritik bir rol oynamıştır. 1250-1517 yılları arasında Mısır, Suriye ve Hicaz'ı kapsayan geniş bir coğrafyada hüküm süren Memlükler, özellikle İslam dünyasında önemli bir siyasi ve askeri güç oluşturdular. Memlükler, Abbâsîler'in zayıflamasının ardından Mısır'ı ele geçirerek hem siyasi hem de kültürel anlamda büyük bir boşluğu doldurdular. Aynı zamanda Haçlı Seferleri'ne karşı verdikleri direnişle tanınan Memlükler, 1260'ta Ayn Calut Meydan Muharebesi'nde Moğolları mağlup ederek, Orta Doğu'nun şekillenmesinde belirleyici bir rol oynamışlardır. Askeri disiplini ve hükümet yönetimini birleştiren özgün bir sistem geliştiren Memlüklüler bu özellikleriyle hem askeri hem de kültürel miras açısından dönemin son derece önemli bir temsilcisi olmuşlardır. Mısır'daki Türk tarihi açısından oldukça önemli olan ve sonrasında Bahri Memlûkler (1250-1382) ve Burci Memlûkler (1382-1517) olarak ikiye ayrılan Memlûkler, Mısır'ın Osmanlı devleti tarafından ele geçirilmesi sürecine kadar Türk kültürünün yerleşmesinde ve yayılmasında etkili olmuşlardır. Leysi Çelebi'nin Keşfü'l-Ğumem Fi Tarihi'l-Ümem adlı eseri, Osmanlı tarihi ve İslam dünyası tarihi üzerine yazılmış önemli bir kaynaktır. Bu eser, özellikle İslam tarihi ve çeşitli medeniyetlerin kronolojik gelişimini inceleyen kapsamlı bir çalışma olarak dikkat çeker. Leysi Çelebi, eserde farklı İslam toplumlarının tarihini, sosyal yapısını, siyasi gelişmelerini ve kültürel evrimlerini ele alarak, dönemin önemli siyasi olaylarına dair derinlemesine analizler sunar. Keşfü'l-Ğumem, tarihsel verilerin yanı sıra yazarın kendi gözlemleri ve yorumlarıyla da zenginleşmiş bir metin olarak Osmanlı dönemi tarih yazımında önemli bir yer tutar. Aynı zamanda, Leysi Çelebi'nin eseri, Osmanlı entelektüel çevrelerinde tarihi bilincin oluşmasına katkıda bulunmuş ve sonraki kuşaklar için tarihi referanslar sağlamıştır. Eser, sadece tarihsel bilgileri aktarmakla kalmaz aynı zamanda Osmanlı'dan önceki İslam dünyasının kültürel ve siyasi mirasını anlamada da büyük bir kaynak işlevi görür. Osmanlı Türkçesine tercümesini yaptığı Leysi Çelebi'nin Keşfü'l Ğumem Fi Tarihi'l Ümem adlı eserin çevirisi Memlûklu tarihi açısından oldukça ayrıntılı ve önemli bilgiler vermektedir. Eser Anadolu şehirleri beylikleri, Mısır Memlûk Devleti'nin iç meseleleri, Ridaniye savaşı, Elbistan savaşı, Karamanoğulları, Dulkadiroğulları, Ramazanoğulları Beylikleri ile olan münasebetler ve de Moğollarla yapılan Ayn-ı Calut Savaşı hakkında bilgi vermektedir.