الحركة العلمية في أوزبكستان في القرن العشرين

Özbekistan geçtiğimiz asır içerisinde farklı farklı siyasi aşamalar atlatmış ve din eğitimi açısından zor zamanlar geçirmiştir. Çarlık Rusya'nın işgali altında yirminci yüzyıla başlayan Özbekistan, ardından gelen Sovyetler döneminin ağır ideolojik baskısı altında bu yüzyılın büyük çoğunluğunu geçirmiştir. Sovyetlerin sıkı ve tavizsiz baskısının 1940'lı yıllardan itibaren bir nebze olsun gevşemesi neticesinde "hücre" adı verilen gayri resmi din eğitimi sistemi gün yüzüne çıkmış ve Özbekistan'ın eğitim tarihinde yeni bir soluk başlatmıştır. Sonraki yıllarda gitgide büyüyen bu eğitim modeli devasa sayıda öğrenciyi bünyesinde barındırmış ve bunların dini eğitim almasına olanak sağlamıştır. Sovyetlerin dağılması ile birlikte siyasi bağımsızlığını - en azından kağıt üzerinde - elde eden Özbekistan'da din eğitimine yönelik baskı son bulmuş değildir. Bu yüksek lisans tez çalışmasında geçtiğimiz asır Özbekistan'ında din eğitimi çeşitli boyutlarıyla incelenmiştir. Çalışma -mevcut basılı kaynağın yanı sıra- dönemin tanıklarından eğitimci ve ilim adamları ile mülakatlar gerçekleştirmek suretiyle zenginleştirilmiştir. Kronolojik tarihsel yönteme başvurulan bu çalışmada betimleyici ve çözümleyici yöntemlerden de istifade edilmiştir.