0-15 yaş aralığındaki hafif kafa travmalı çocuklarda "PECARN" kurallarının uygulanabilirliği

Kafa travması nedeniyle çocuk acil servislerine başvuran hastaların %80'inden fazlası minör kafa travmalı (MKT) hasta grubudur. Minör kafa yaralanması (MKY) geçiren çocukların sayısının fazlalığı ve gi-rişim gereken vakaların azlığı nedeniyle, acil servis hekimlerinin karşı¬laştığı tanısal güçlükler, acil tanımlama gereken MKY'lı çocukların ayırt edilmesi ve ciddi morbidite veya mortaliteyi engellemek için bu çocuk¬ların tedavi edilmesidir. Minör kafa travmalı çocuklara (GKS 14-15) BBT çekildiğinde >%90 oranında normal sonuç elde edildiği yapılan çalışmalarda tespit edilmiştir. Bunun yanında hangi çocuğa BT çekelim stresi halen net olarak bir çözüme ulaşmamıştır. Bu çalışmada 1 Ocak 2012 – 31 Aralık 2013 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis birimine kafa travması nedeniyle başvuran 0-15 yaş aralığındaki pediatrik olguların acil servis kayıtları ve dosyaları tarandı. Olguların klinik ve demografik özellikleri, yapılan radyografik tetkikleri (BBT çekimi) ve sonuçlar retrospektif olarak incelendi. Öncelikle acil poliklinik defteri taranarak kafa travması nedeniyle başvuran hastaların isimleri ve acil servis poliklinik protokolleri çıkarıldı. Bu isim ve protokol numaraları kullanılarak arşivden acil servis hasta muayene kartları çıkarıldı ve önceden belirlenen kriterlere uygun hastalar çalışmaya dahil edildi. Hasta muayene kartlarından yaş, cinsiyet, travmanın oluş şekli (basit düşme, adtk, yüksekten düşme, spor yaralanması, merdivenden yuvarlanma, kafaya ağır cisim düşmesi vs), hastaların şuur durumu (GKS), hastaların klinik durumları (baş ağrısı, şişlik, kesi, kusma, amnezi-bilinç değişikliği, dermal abrazyon vs.) hastaların BBT sonuçları (SAK, ödem, fraktür vs.) acil serviste takip edilip edilmediği her hasta için ayrı ayrı oluşturulan formlara not edildi. Çalışmaya 24 aylık dönemde toplam 600 hasta alınmıştır. İlave organ yaralanması olanlar, major travmalı hastalar, GKS 14'ün altında olanlar, ağır bir mekanizma ile yaralananlar (fırlama, devrilme veya yolcu ölümüne neden olan motorlu araç çarpışması, motorlu bir araç tarafından yayayken veya bisikletteyken başlıksız olarak çarpılma vs.), mental durumu normal olmayanlar, özgeçmişinde ek bir hastalığı olanlar çalışma dışı bırakılmıştır. İzole hafif kafa travmalı, BBT çekilen 317 vaka incelenmiştir. Hastalar PECARN kurallarının uygunluğuna göre 2 ayrı gruba ayrıldı. PECARN kurallarına göre BBT çekilmesi gereken hastalar PECARN uyumlu (PECARN +), PECARN kurallarına göre BBT çekilmesi gerekmeyip BBT çekilmiş olan hastalar PECARN uyumsuz (PECARN -) olarak gruplandırıldı. Sonuç olarak BBT ile ciddi radyasyon maruziyeti söz konusu olduğu için minör kafa travmalı çocukların değerlendirilme ve takiplerinde öncelikle nörolojik muayene ve klinik izleme önem verilmesi gerekir, ancak ciddi kafa travmalı seçilmiş bazı vakaların BBT ile değerlendirilmesi gerekir. Anahtar Kelimeler: Kafa Travması, Çocuk Acil, PECARN, BBT