0900 ziraat kiraz çeşidi polinasyonunda bal arısı (Apis mellifera L.) kullanımının meyve kalitesi ve verimine olan etkisinin belirlenmesi

Bu çalışma, İzmir İli Kemalpaşa ilçesinde bulunan 10 yaşındaki kiraz bahçesinde 2016 yılında yürütülmüştür. Çalışmada Prunus mahaleb L. (diğer bir adı ile idris ) anaçları üzerine aşılı 0900 Ziraat kirazın çeşidi ve polinatör olarak bal arısı (Apis mellifera L.) kullanılmıştır. Çalışma rüzgârın polinasyonda etkisinin tespiti için 1 mm x 1 mm ebatlı file uygulaması, rüzgâr ve morfolojik olarak bal arılarından küçük böceklerin etkilerini belirlemek için 4 mm x 4 mm ebatlı file uygulaması ve tozlaşmada bal arıları ve diğer faktörlerin birlikte etkisini belirlemek için serbest uygulama olarak planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma bahçesine çiçeklenmeden 1-2 gün öncesinde 2 adet arılı kovan getirilmiş ve file uygulaması yapılacak dallarda çiçek sayımları yapılarak file ile kapatılmıştır. Deneme bahçesinde çiçeklenme dönemindeki her gün saat 10:00'da kontrol (serbest) grubunu oluşturan ağaçlardaki 5 çiçek üzerinde 10'ar dakika süreyle bal arısı ve diğer böceklerin ziyaret sayımları yapılmıştır. Çiçek ziyaret sıklığında tespit edilen polinatörlere göre yapılan sayımların %91.23'ünü bal arısı polinatörleri ve %8.77'sinin bal arısı harici diğer polinatörler olduğu saptanmıştır. Uygulamaların meyve tutumu ve kalitesine etkilerini belirlemek amacıyla ben düşme döneminde meyve sayımları ve hasat edilen meyvelerde fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır. Çalışmada 1 mm x 1mm ebatlarında gözenekleri olan file uygulamasında hiç meyve tutumu olmamıştır. Bir yıllık çalışma sonucu elde edilen verilerde; serbest uygulamada meyve tutumu, meyve ağırlığı, meyve boyu, meyve eni, sap uzunluğu, pH 4 mm x 4 mm ebatlı file uygulamasına göre yüksek bulunmuştur.