10-13 yaş grubu çocuklarının empati düzeyinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, 10-13 yaş grubu çocukların empati düzeylerinin saldırganlık ve anne baba tutumlarıyla ilişkisini belirlemek ayrıca empati düzeylerinin, cinsiyet ve ebeveynlerin eğitim seviyesi açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmanın evrenini, İstanbul ili Kâğıthane ve Sarıyer ilçesinde ikamet eden,5., 6. ve 7. sınıflarda devam eden çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi rastlantısal yöntemle seçilen 54'ü kız, 46'sı erkek olmak üzere toplam 100 çocuktan oluşmaktadır. Araştırma da veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Kişisel Bilgi Formu,çocukların empati düzeylerini ölçmek için Bryant tarafından 1982'de geliştirilen ve 2003'te Yılmaz tarafından Türkçeye uyarlanan 'Çocuklar İçin Empati Ölçeği', saldırganlık düzeylerini ölçmek için Sears tarafından geliştirilen ve Uluğtekin tarafından 1976 yılında Türkçeye çevrilen 'Saldırganlık Ölçeği', algıladıkları anne baba tutumunu ölçmek için ise Kuzgun ve Eldeleklioğlu (2005) tarafından geliştirilen 'Anne Baba Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Bu araştırma "tarama modeli" olarak tasarlanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical PackageforSocialSciences) for Windows 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı Bağımsız Örneklem T Testikullanılmıştır. Ayrıca örneklem sayısı 30'dan küçük örneklemlerde; niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı Mann Whitney-U testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Kruskal Wallis H-Testikullanılmıştır.Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiyi Spearman korelasyon ile test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, empati düzeyi ile saldırganlık eğilimi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocukların saldırganlık puanlarının artmasıyla empati puanlarının düştüğü görülmüştür. Empati seviyesi ile algılanan demokratik tutum ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki, otoriter tutum ile negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken algılanan koruyucu-istekçi anne baba tutumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Demokratik anne baba tutumunda çocukların empati seviyeleri artarken, otoriter anne baba tutumu ile empati seviyesinin azaldığı görülmektedir. Empati seviyesi ile cinsiyet arasındaki ilişkiye bakıldığında kızların erkeklere oranla empati düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çocukların empati seviyesi ile anne ve babanın eğitim seviyesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler : Empati, Saldırganlık, Anne-Baba Tutumu