10. yüzyıl Bizans kaynakları VI. Leon, I. Nikholas (İstanbul Patriği), Diyakoz Leon'un eserlerinde Türkler

Tezimizde Grekçe yazması George Dennis tarafından İngilizceye tercüme edilen Bizans imparatoru VI. Leon'un Taktika (Taktikler)'sı, Grekçe yazması R.J.H. Jenkins ve L.G. Westerink tarafından İngilizceye çevrilen Konstantinopolis (İstanbul) patriği I. Nikholas'ın Letters (Mektuplar)'ı ve Miscellaneous Writings (Çeşitli Yazılar)'i ile Grekçe yazması George T. Dennis ve Stamatina McGrath'ın katkılarıyla Alice-Mary Talbot ve Denis Sullivan tarafından İngilizceye çevrilen The Historyof Leo the Deacon (Diyakoz Leon'un Tarihi)'ı tercüme edilmiştir. İmparator VI. Leon (886-912) tarafından 905 yılında yazılan ve askeri bir el kitabı olarak bilinen Taktika, 10 yy'da Bizans'ta yazılan çok sayıdaki askeri eserlerden en eskisidir. Eser, bir önsöz ile son söz arasına giren yirmi bölümden oluşmaktadır. İstanbul Patriği Nikholas ise Doğu Roma İmparatorluğunun başkentinin başpiskoposu olarak iki defa bu görevi icra etmiş (901-907, 912-925) ve dördüncü evliliğini onaylamadığı için imparator VI. Leon tarafından görevinden alınmıştır. Daha sonra geri dönmüş ve Bulgaristan ile savaşan naiplik heyeti içinde geçici olarak başnaiplik yapmıştır. Mektuplar diplomat, kanonist, ilahiyatçı ve siyasetçi kimliği ile öne çıkan Nikholas'ın günümüze ulaşan yazılarıdır. Diyakoz Leon'un Tarih'i de 959-976 yıllarını, yani II. Romanos ve daha ayrıntılı olarak II. Nikephoros Phokas ve I. Ioannes Tzimiskes'in imparatorluk dönemlerini kapsamakta ve II. Basileios döneminin başındaki bazı olayları görgü tanıklarının ifadelerine dayanarak vermektedir. Anahtar Kelimeler: Türk, Bizans, askeri taktik, patrik, savaş, VI. Leon, I. Nikholas, Diyakoz Leon