117 no'lu Tereke Defterine göre Tokat'ın sosyal ve ekonomik durumu

Şer'iyye Sicilleri ekonomik ve sosyal hayat hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayan önemli defterlerdir. Kadılar tarafından tutulan mahkeme kayıtlarıdır. Bu kayıtlar saklanır. Şer'iyye sicillerinde devlet ve kadılar arasındaki yazışmalar, halkın şikâyet ve istekleri yer alır ve bu kayıtlara bakılarak bir şehrin sosyal hayatı ve ekonomisi hakkında büyük ölçüde bilgi sahibi olunur. Şeri'yye sicillerinde tereke kayıtları da bulunmaktadır ve bu kayıtlara bakarak o kayıtta geçen kişilerin kültürel yapılarını ve sosyo-ekonomik durumlarını öğreniriz. Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik yapı hakkında bilgi sahibi oluruz. Bu bilgiler o dönemle ilgili ipuçları verir. Bu çalışmada öncelikle Şer'iyye sicilleri hakkında bigi verilmiş ve tereke kavramı açıklanmıştır. 117 nolu Tereke defterindeki kayıtlara göre Tokat şehrinin aile yapısı, idari yapısı, sosyal ve ekonomik yapısı incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Yaptığımız çalışmada tereke sahiplerinin yaşadıkları yer, medeni halleri, işleri, unvanları, mirasçılar, mirasçıların cinsiyetleri gibi bilgiler yer almaktadır. Aynı zamanda tereke sahiplerinin kullandıkları eşyalar ve tereke sahiplerinin servet durumları yer almaktadır. 117 nolu defterde çalışmış olduğumuz dönem Birinci Dünya Savaşına rastlamaktadır. Bu çalışmada, Birinci Dünya Savaşı hakkında bilgi verilmiş olup, Tokat'ın savaş yıllarındaki ekonomisinin nasıl olduğu ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Savaş yıllarındaki ekonomi değerlendirilirken Tereke kayıtları içerisinde yer alan iki kayıt esas alınarak bir değerlendirme ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada tereke sahiplerinin bıraktığı malların olduğu tablolar yer almaktadır. Tereke sahiplerinin bıraktığı bu mallara bakarak bir değerlendirme ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tokat, Şer'iyye Sicili, Tereke, Osmanlı, Ekonomi