12-60 ay arası çocuğu olan ailelerin aşılar hakkındaki bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi

Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada, 12-60 ay yaş aralığında çocuğu olan ailelerin aşılara ilişkin bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Pediatri Polikliniği'ne başvuran 218 aile oluşturmaktadır. Veriler, yüzyüze görüşme tekniği ile alanyazında bulunan çalışmalar doğrultusunda hazırlanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmamızda, ailelerin %87,6'sının aşıların gerekliliğine inandıkları saptanmıştır. Ailelerin %99,1'i çocuklarına aşı yaptırdıklarını, %93,1'i çocuklarının aşılarının hiç aksamadığını, %96,3'ü çocuklarının aşılarının tam olduğunu belirtmişlerdir. Ailelerin tamamına yakını (%97,7) çocuklarının sağlığı için kendilerinin aşılanabileceklerini belirtmişlerdir. Bulaşıcı hastalıklardan korunmak için en sık belirtilen yöntem temizliktir (%39,9). Ailelerin ulusal programda yer alan aşıları bilme oranı %62,8; yer almayan aşıları belirtme oranı %3,2; bulaşıcı hastalıkları bilme oranı %51,4'tür. Kızamık (%29,4) en sık belirtilen aşı ile önlenebilir bulaşıcı hastalıktır. Bulaşıcı hastalıkları ve aşıları bilen aile oranı %74,1 olarak saptanmıştır. Anne eğitim düzeyi lise ve üstü olan ailelerin bulaşıcı hastalıkları daha yüksek oranda bildikleri saptanmıştır. Ailelerin %44,5'i ilk aşının doğumda, %40,8'i son aşının 2 yaşında yapıldığını belirtmişlerdir. Ailelerin %29,8'i çocuklarına ulusal programda yer almayan aşıları yaptırmış; yaptırmayanların %80,3'ü ise kendilerine bilgi verilmesi durumunda yaptıracaklarını belirtmişlerdir. Anne eğitim düzeyinin, annenin çalışıyor olmasının ve ailelerin bilgilendirilmesinin ulusal aşı takviminde yer almayan aşıları yaptırma oranlarını artırdığı görülmüştür. Ailelerin bilgi edinmesinde ve yönlendirilmesinde sağlık çalışanlarının etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ailelerin aşılar konusunda bilgi düzeylerinin yetersiz olduğu, sağlık çalışanlarının bilgi edinme ve tutum geliştirmede önemli oldukları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Aşılar, Bilgi, Tutum, Aile, Çocuk