The evolution of kânûnnâme writing in the 16th and 17th century-Ottoman Empire: A comparison of Kânûn-i `Osmânî of Bayezid II and Kânûnnâme-i Cedîd

Bu tez, Osmanlı İmparatorluğu'nda 16. yüzyıldan geç 17. yüzyıla kânûnnâme kavramındaki değişimleri incelemeyi amaçlamaktadır. Padişahın yetkisi ile çıkarılan örfî bir kanunu ifade eden kânûnnâme, Osmanlı Hukuku'nun yapısını anlayabilmek için gerekli anahtarlardan biridir. 17. yüzyıla doğru, kânûnnâme kelimesi, şerî hukuku da içeren yeni bir tanım kazanmıştır.II. Bayezid'in kânûnnâmesi `örfî hukukun bir örneğidir. Ancak, II. Bayezid Dönemi'nde sonra, `örfî hukuk alanı, özellikle toprak hukuku, şerî hukuk terimleriyle açıklanmaya başlanmıştır. Kânûnnâme-i Cedîd `örfî hukuk ve şer`î hukuku bir araya getiren bir toprak kanunu olarak tanımlanmaya yakındır.Bu tez üç amacı gerçekleştirmeyi hedeflemektedir. İlk olarak II. Bayezid Dönemi'nden Kânûnnâme-i Cedîd'in pek çok nüshasında en sonda yer alan fermânın tarihi olan 1674 yılına kadar yapılmış olan kânûnnâmelerin teknik ve hukukî yönleri değerlendirilecektir. Kânûnnâme kavramındaki değişimin sebepleri bu şekilde incelenecektir. İkinci olarak, II. Bayezid'in Kânûnnâmesi ile Kânûnnâme-i Cedîd arasında bir karşılaştırma yapılarak bu değişimin sonuçları incelenecektir. Üçüncü amaç ise bir metin tenkidi denemesi ile Kânûnnâme-i Cedîd'in aslına en sadık nüshasını tespit etmeye çalışmak olacaktır.