17. yüzyıl halk Osmanlıcası: Bozkırî'nin Zemmü'l-Fenâ'sının metin ve dil özellikleri

Osmanlı Türkçesinin XVI. yüzyılda başlayıp XIX. yüzyılın ortalarına kadar devam eden dönemine "Klasik Devir Osmanlı Türkçesi" denir. XVI. ve XVII. yüzyıllar Eski Anadolu Türkçesi ile Yenileşme Devri Osmanlı Türkçesi (XIX-XX. yüzyıllar) arasında bir geçiş dönemidir. Osmanlı Türkçesi bu dönemde bir taraftan geniş kitlelerin okuyup anladığı sade ve anlaşılır bir seviyede ilerlerken bir taraftan da yüksek zümrenin anlayabileceği ağır ve sanatlı bir yazı dili olarak iki koldan gelişme göstermiştir. Bu çalışma, XVII. yüzyıla ait bir mevize örneği olan Zemmü'l-Fenâ'nın dört nüshası üzerine yapılmış karşılaştırmalı metin ve dil incelemesidir. Çalışma; Giriş, Dil İncelemesi, Metin, Sözlük ve Tıpkıbasım bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş kısmında Osmanlı Türkçesinin Klasik Devir Osmanlı Türkçesi hakkında kısaca bilgi verilmiş, Zemmü'l-Fenâ hakkında genel bilgiler, eserin yazarı, konusu, nüshaları, üslubu ele alınmıştır. İnceleme bölümünde metnin imla özellikleri, ses bilgisi, şekil bilgisi, kelime grupları ve cümleleri incelenmiştir. Metin bölümünde Zemmü'l-Fenâ'nın dört nüshası üzerinde edisyon kritik çalışması yapılmıştır. Sözlük bölümünde ise metinde geçen kelimelerin anlamları verilmiş, bu kelimeler için ikişer örnek beyit belirtilmiştir. Eserin tıpkıbasımı da çalışmaya eklenmiştir.