18f-FDG PET/CT'de saptanan insidental tiroid lezyonların yönetim algoritması ve klinik önemi değerlendirilmesi

18F-FDG PET/BT'de Saptanan İnsidental Tiroid Lezyonların Yönetim Algoritması Ve Klinik Öneminin Değerlendirilmesi, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Antalya, 2018 Giriş: Günümüzde 18F-FDG PET/CT'nin kanserlerin evresinin belirlenmesi, yeniden değerlendirilmesi ve tedavi yanıtının değerlendirilmesi için yaygın bir şekilde kullanımı artmakta ve bunun sonucunda tesadüfen saptanan insidental tiroid insidansı giderek artmakta ve bu durum giderek artan klinik olarak önem arz eden bir durum haline gelmektedir Amaç: Onkoloji kliniğimizde takipli hastalarda görüntülenen 18F-FDG PET/CT' de tiroid bezinde insidental saptanan fokal veya diffüz 18F-FDG tutulumunun yaklaşım algoritmasını, klinik önemini ve bu hastalarda malignite riskini değerlendirmek. Yöntem: Ocak 2015-Ekim 2017 tarihleri arasında tiroid dışı malign hastalıkların değerlendirilmesi amacıyla 18-F-FDG PET/BT çekilen ve daha önceden primer tiroid patolojisi bilinmeyen ve tiroid bezinde fokal, diffüz veya fokal-diffüz FDG tutulumu izlenen 71 hasta retrospektif olarak değerlendirilip çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalardan TFT istendi. 69 hastaya USG yapıldı. Tirotoksikoz saptanan hastalara tiroid sintigrafisi çekildi. Kesin tanıya TİİAB ve/veya total tiroidektomi ile ulaşıldı. Bulgular: 71 hastanın 34'ü(%47,9) erkek, 37'si(%52,1) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 60,2±11,3 idi Bu hastaların 60'ında(%84,5) fokal, 6'sında(%8,5) diffüz, 5'inde(%7,0) diffüz-fokal FDG tutulumu saptandı. Fokal tutulum saptanan hasta gruplarında %26,3, diffüz-fokal tutulum saptanan 2 hastada malignite saptandı. Diffüz tutulum paterni izlenen hastalarda malignite saptanmadı. 69 hasta USG ile değerlendirildi. Tiroid USG'deki sonografik özelliklere göre yüksek risk bulguları ile malignite açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptandı.(p=0,036) Diğer taraftan, USG'deki nodül boyutları ile sitoloji sonucunun benign veya malign olması arasındaki ilişki ise anlamlı bulunmadı. Sonuç olarak TİİAB ve/veya TT uygulanan 60 hastanın insidental saptanan tiroid lezyonların malignite riski %26,7 olarak saptandı. Malign olarak değerlendirilen 12 hastanın 8'inde tiroid papiller karsinom(%66,7), 4 hastada metastatik tutulum(%33,3), (3 hastada akciğer kanser metastazı, 1 hastada larenks kanser metastazı tespit edildi.) Malignite saptanan hastalarda SUVmax1 değeri benign hasta grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (p=0,03) fakat SUVmax2 değeri ile malignite olasılığı arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. (p=0,49 p<0,05). Malign-benign ayrımı için SUVmax eşik değeri 7,0 olarak alındığında bu değer için duyarlılık ve özgüllük sırasıyla %75 ve %54,8 olarak hesaplandı. TİİAB sonucu benign gelen bir hastada total tiroidektomi sonrası fokal FDG tutulumu izlenen nodüllerde malignite saptandı. Sonuç: 18FDG-PET/BT ile saptanan tiroid insidentalomları nispeten seyrek olmasına rağmen malign lezyon saptanma olasılığı yüksek oranda görülmektedir. Her ne kadar fokal tutulum saptananlarda ve SUVmax değeri malign lezyonlarda anlamlı düzeyde yüksek tespit edilsede FDG tutulumlarına göre ve SUVmax değerlerine göre bu lezyonlarda malign ve benign ayırıcı tanısını kesin olarak yapmak mümkün değildir. TI yönetimi ve geçerli bir SUVmax cut-off belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Kesin bir eşik değer belirlenemediği için FDG PET/BT çalışmalarında tutulum gösteren ve SUVmax değerine sahip tiroid insidentalomalarının, USG ve gerekirse(TSH<0.1) sintigrafi ile korelâsyon yapılması, sintigrafide hipoaktif nodül saptanan olguların TİİAB ile konfirme edilmesi gerekmektedir. Bu hastalarda tiroid hastalığının hastanın tedavi planına etkisi ile primer hastalığından hayat beklentisi de göz önüne alınmalıdır.