19.yüzyıl İstanbul'unda inşa edilen Selatin Camii avluları

Bu tez, 19. yüzyılda Osmanlı İstanbul'unda inşa edilmiş selatin camilerin avluları üzerinden iktidarın kamusal alanlardaki görünüm biçimlerini incelemektedir. İktidarın halk ile iletişime geçtiği kılıç kuşanma, cülus törenleri, Cuma selamlıkları, bayramlaşma ve kandilleşme gibi dini ve siyasi törenlerin yapıldığı cami avlularının 19.yüzyıldaki değişimini ele almaktadır. Cami avlularının 19. yüzyıl öncelerişehirlilik olgusunun yaşanabildiği; kadın ve erkeğin, Müslüman ve gayrimüslimin bir arada olabildiği, farklı etnik ve dini unsurların etkileşimleri üzerinden din dışı bir biçimde şehirlilik kültürünün buluşabildiği bir mekân olduğunu iddia etmektedir. Bu mekânlardaki ticaret ilişkilerinin inşasıyla sosyal işlevlerin dışında ekonomik anlamda da faaliyet bölgesi olduğunu öne sürmektedir. Cami avlularında gerçekleşen etkileşimlerin 19. yüzyılda yaşanan Nizamiye Mahkemelerinin kurulması ve yangınlarla şehrin imar biçiminin değişmesiyle siyasal ve doğal sebeplerden ötürü dönüştüğünü öne sürmektedir. Yine bu değişime iktidarın halka sergilendiği törenlerin de dahil olarak halka yakın olan iktidar olgusunun zamanla bu görünürlük ve etkiden uzaklaşarak, mimarı bakımdan öncülleri arasındaki yapısal farklılıklarla da selatin camilerin "iktidar mescitleri" halini aldığını ileri sürmektedir. Nitekim, 19. yüzyıl boyunca gerçekleşen mimari, siyasal ve sosyal olmak üzere tüm eylemlerden ötürü mekânın şehirlilik anlayışının gerçekleşebildiği bir alan olmaktan çıkarak işlevselliğinden ziyade kutsallığın yaşandığı ve dindaşlığın ön plana çıktığı bir yere dönüştüğünü iddia etmektedir.