19. yy Avrupa mimarlık hareketlerinin ve Batılılaşmanın Osmanlı konut mimarisine etkileri

18.yy'in ilk yarısından itibaren, sanat, felsefe ve siyasi alanlarda devrimci gelişmelere yol açan Ay¬ dınlanma hareketi ve bu hareketin getirdiği evrensel¬ leşme düşüncesi, mimaride kaynağını Antik kültürlerden, Ortaçağ Gotik ve Rönesans sanatlarından alan 'Canlandır¬ ma Hareketleri'nin doğmasına sebep olmuştur. 19.yy Av¬ rupa mimarlığında kuvvetli etkiler gösteren bu harekete, Endüstri Devrimi'nin yarattığı yeni ihtiyaçların ve yeni yapı tiplerinin, yine endüstrileşmenin getirdiği malzeme ve formlar ile karşılanması eklenmiş ve 19.yy Avrupa mi¬ marlığının çoğulcu, tarihselci yaklaşımı oluşturulmuş¬ tur. l9.yy'in başlarında, Osmanlı İmparatorluğunda, 'Batılı¬ laşma' denilen ve Batı etkilerinin toplumun her nok¬ tasına sokularak, kaybedilmiş gücün ve prestijin sağla¬ nacağı düşünülen değişim hareketlerinin, başta toplumsal yapıyı ve Osmanlı Mimarisini değiştirmediği görülmüştür. Osmanlı Mimarlığında Batılılaşma, l9.yy Avrupa Mimarlık Hareketleri biçimlenme ilkelerinin ve elemanlarının sadık bir kopyeciliğinden ibaret olmuş, Geleneksel Os¬ manlı Konut Mimarisi de bu değişimin etkisiyle köklü mi¬ mari geçmişini ve biçimlenme ilkelerini kaybetmiştir. Değişim, konut yapılarının planlanmasında etkili olmakla kalmamış, Osmanlı kentsel dokusunu da, getirdiği yeni biçimlenme ilkeleri ve oranları ile kimlik kaybına sü¬ rüklemiştir. Değişimin boyutları, konut mimarisinde yeni biçimlenme ilkelerinin ve yapı karakteristiklerinin ortaya çıkması¬ na, Avrupa Mimarlık Akımları elemanlarının tahlil edil¬ meden kullanımlarına yol açmış ve l9.yy Osmanlı Konut Mimarisi, yeni formlar ve biçimler altında gelişimini sürdürerek, 20.yy başlarında 'Milli Mimari'nin oluştu¬ rulması ile batı formlarının tahlilsiz kullanımlarının önüne geçildiği döneme dek etkili olmuştur.