1917?1932 dönemi Irak yönetimi

1917?1932 yılları arası Irak'ın çağdaş tarihinde çok önemli bir dönem sayılır. Çünkü Irak, Birinci Dünya Savaşı' sonrasında Osmanlı Devletinden kopmuş, İngilizlerin işgaline maruz kalmış, Manda yönetimi altına alınmış ve böylece yeni bir döneme girmiştir. 12 yıl Manda yönetimi altında kalan Irak, 1932'de Milletler Cemiyetine resmî üye olarak alınmıştır. İşgalin ilk yıllarında İngilizler, Irak'ı askerî bir yönetimle yönetmişlerdir. Hatta bununla da yetinmeyerek daha önce kendilerine bir sömürge ülkesi olarak aldıkları Hindistan'a bağlamak istemişlerdir. Ancak o dönemde dünyada gelişen konjonktür, İngilizlerin fikrini özellikle Irak'ı yönetme tarzlarını değiştirmiştir. Böylece Araplara verdikleri sözleri yerine getirmek yerine Manda yönetimini uygulamaya karar vermişlerdir.Bu tezle Orta Doğu coğrafyasının önemli bir ülkesi olan Irak'ın, bağımsız bir devlet olarak kabul edilişine kadar geçen süreç irdelenerek Manda yönetiminin Irak'ın siyasî ve idarî hayatı üzerindeki etkileri, bölgenin demografik ve siyasî bakımdan geçirdiği tarihî süreç ortaya koyulmaya çalışılmıştır.Bu tezi hazırlarken Arapça kaynaklar, Türkçe kaynaklar ve ayrıca YöK'te ki tezlerden de yararlandım.Çalışmamız giriş, gelişme (üç bölüm) ve sonuç kısmından meydana gelmiştir. Giriş bölümünde genel olarak: Irak kavramının anlamı araştırılmış, coğrafi konumundan söz edilmiş, tarih boyunca geçirdiği dönemler hakkında bilgi verilmiş, Osmanlı devleti idaresi altındayken Osmanlı ve İngilizler arsındaki ilişkilere de değinilmiştir.Birinci bölümde, ?1920 Irak Devrimi? başlığı altında I.Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin Irak'taki Askerî faaliyetleri (1914 -1918), Irak halkının İngiliz işgaline karşı direnişi Irak Devriminin (1920 Yılı Devrimi) dış ve iç nedenleri, Irak devrimi ve bu devrimin sonuçları ele alınmıştır.İkinci bölümde ?İngiltere Denetiminde Irak Devletinin Tesisi? başlığı altında Geçici Irak hükümetinin teşkilatı, Krallık Döneminin Başlangıcı ve Yeni Irak Devletinin Kuruluşu, 1922 Irak-İngiltere Antlaşması'nın Irak Yönetimine Etkisi, Kurucu Meclisin Tesisi, Irak'ın Kanun-ı Esasi'si (Anayasa Onaylaması 1925) başlıkları altında incelenmiştir.Üçüncü bölümde ise ?Musul Meselesi? başlığı altında Lozan Antlaşması dâhil olmak üzere meseleyi farklı açılardan ele almıştır.Çalışmamızın sonuç kısmında bu üç bölümde ele alıp işlediğimiz konuların genel bir değerlendirilmesi yapılarak, ulaştığımız sonuç ortaya konulmuştur.Anahtar Sözcükler:1.Manda2.Kral Faysal3.Irak4.Musul5.İngiltere