1923 seçimlerinin Akşam ve Tanin gazetelerine yansıması: İstanbul örneği

Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Milli Mücadele sürerken aynı zamanda Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920 tarihinde açılmıştır. Milli Mücadele devam ederken I. TBMM'nde var olan birlik, yerini görüş ayrılıklarına bırakmış ve bu durum Lozan Barış Konferansı'nı etkilemiştir. Bunun üzerine Mustafa Kemal Paşa, seçim kararı alınmasının daha uygun olacağını ifade etmiş ve Meclis 1 Nisan 1923 tarihinde seçim kararı almıştır. 1923'de gerçekleşen seçimlerde, İtilaf Devletleri'nin işgali altında bulunan İstanbul halkı, gayrimüslimler dahil Mustafa Kemal Paşa liderliğindeki I. Grup'u desteklemiştir. İstanbul seçimlerinde I. Grup büyük bir zafer elde ederek 15 mebus kazanmıştır. Bu dönemde İstanbul basınında, seçim sistemi ve sonuçları hakkında çeşitli görüşler mevcuttur. Bir yandan muhaliflerin seçimlerde özgürlüğü kısıtlandığı ve bu yüzden başarısız olduğu söylenirken diğer taraftan muhaliflerin başarısızlığının sebebi, grubun dağılması ve fikir bütünlüğünün olmaması şeklinde yorumlanmıştır. Bu tartışmalar ve seçim süreci, I. Gruba açık destek veren Akşam ve İttihat ve Terakki fikirlerinin hakim olduğu Tanin gazetelerine yansımıştır. Akşam Gazetesi, I. Grubu destekleyen yazılar yayınlamış ve seçimlerin önemine vurgu yapmıştır. Tanin Gazetesi ise İttihat ve Terakki görüşlerinin yer aldığı yazılar yayınlamış ve bir nevi I. Grup ile İttihatçılar arasında iletişim kurma vazifesi üstlenmiştir. Söz konusu tartışmalar ve seçim süreci gerçekleştirilen çalışma ile ele alınmış ve iki zıt görüşe sahip olan gazeteler arasında bir değerlendirme ortaya konmuştur.