1980-1990 yılları arasındaki Türk romanında kimlik sorunu

Kimlik sorununun, 1980-1990 yılları arasında yayınlanan dört roman üzerinden incelendiği bu tezde, kimlik sorununun yerel sebepleri tespit edilmiştir. Bu romanlarda, kimlik sorununun farklı sebepleri üzerinde durulmuştur. Orhan Pamuk'un Kara Kitap romanında, kültürel kimlik sorunu, modernleşme/batılılaşma bağlamında incelenmiş, modernleşme/batılılaşma çalışmalarının kültürel kimlik üzerindeki etkisi üzerinde durulmuştur. Adalet Ağaoğlu'nun Üç Beş Kişi adlı romanında ise toplumsal cinsiyet bağlamında kimlik sorunu incelenmiş ve toplumsal cinsiyet rollerinin kimlik sorunu üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Latife Tekin'in "Gece Dersleri" ve Ayla Kutlu'nun "Hoşçakal Umut" romanı ise birlikte değerlendirilmiştir. Çeşitli noktalarda benzerlik gösteren bu romanlarda, aşırı siyasallaşma ve kolektif örgütlenmenin, kimlik sorunu üzerindeki etkileri gözlemlenmiştir. Tezimizin çıkarımları arasında, kimlik sorununun daha ziyade modernleşme ile yakından alakalı olduğudur. Gerek modernleşmenin doğal sonuçları gerekse Türkiye'nin kendine özgü modernleşme çabalarının sonuçları, kimlik sorununun temel kaynaklarıdır. Edebiyat sosyolojisi bağlamında değerlendirilen romanlarda, döneme özgü ve bugünde yaşanan kimlik sorunlarının nedenleri ve sonuçları görülmüştür. Çeşitli disiplinlerden kaynaklarla yürütülen tezimizde, Türkiye'de yaşanan kültürel, siyasi, fiziki ve ekonomik değişimlerin kimlik üzerindeki etkisi de çıkarımlar arasındadır. Anahtar Kelimeler: Kimlik Sorunu, Roman, Kara Kitap, Gece Dersleri, Üç Beş Kişi, Hoşçakal