2 numaralı Mühimme-i Mektume Defteri (H.1208-1211/M.1793-1796) transkripsiyon ve değerlendirilmesi (S.31-60)

Osmanlı Devleti'nin en üst düzey karar mekanizmalarından olan Divan-ı Hümayun'da devlete ait siyasi, sosyal, ekonomik ve askeri meseleler görüşülür ve karara bağlanırdı. Divanda alınan kararlar Mühimme Defterleri adı verilen defterlere kaydedilirdi. Mühimme Defterleri'ne ayrıca merkezden ilgili makam ve kişilere gönderilen fermanların da bir sureti kaydedilirdi. Gerçekleştirildikleri divana göre isim alan Mühimme Defterleri'nin içerisinde gizli öneme sahip olanlara ise Mühimme-i Mektume Defterleri adı verilmekteydi. Bu çalışmada toplamda 10 adet olan Mühimme-i Mektume Defterleri'nden 2 numaralı defterin transkripsiyon ve hüküm özetleri çalışılmıştır. H.1208-1211/M.1793-1796 yıllarını kapsayan defterin 31-60 sayfaları arasında toplam 124 hüküm mevcut olup paşa, kadı, mutasarrıf, naip gibi dönemin idari görevlilerine gönderilen hükümleri içermektedir. Hükümlerin büyük bir çoğunluğu eşkıyalık, gasp, verilen veya kaldırılan cezalar, askeri yardım ve emeklilik konularından oluşmaktadır. Bu ise dönemin sosyal, ekonomik ve askeri yapısı hakkında araştırmacılara mühim bilgiler vermektedir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Mühimme Defterleri, Hüküm, Eşkiyalık, Mühimme-i Mektume Defterleri.