20. yüzyıl dramasında imajinatif karşıt diskur olarak anaerkil mitografya

Drama, edebi ve performatif bir tür olarak edebiyatın kurucu metinlerinden olan tragedyaların hem konu hem biçim itibariyle günümüze kadar gelen en yakın halefidir. Kültür ile doğa arasındaki çatışmayı ve her ikisinin arasında gidip gelmekte olan insanın sorunsalını diyaloglar aracılığıyla doğrudan dile getirir. Gelişim süreci boyunca kültür, doğadan beslenmesi açısından onunla pek çok benzerlik geliştirmiş; bu benzerlikleri inceleyen Kültürel Ekoloji kuramının meydana çıkmasına olanak sağlamıştır. Kültürel Ekoloji kuramı Hubert Zapf tarafından üretilmiş olup; hem doğa ve kültür arasındaki benzerlikleri göstermekte; hem de kültürün doğayla olan ilişkisi esnasındaki eksikliklerini ya da aşırıya kaçan yönlerini tespit etmekte; bu aşırılıklara bir denge olanağı sunmaya çalışmaktadır. Tespit esnasında ise Kültür Eleştirel Meta Diskur, İmajinatif Karşıt Diskur ve Uzlaştırıcı Söylemlerarasılık gibi alt başlıkları olan bir üçlü işlev yöntemi kullanılır. Bu çalışmanın amacı ise; özellikle yirminci yüzyılda kültürde meydana gelen aşırılıkların ve sonuçlarının logosantrik ataerkil kültüre karşı yarattığı güvensizliğin edebiyat aracılığıyla nasıl bir dengeye ulaştırılmaya çalışıldığının incelenerek gösterilmesidir. Bu çaba içerisindeki edebiyat; yirminci yüzyılda türlü felakete sebebiyet vermiş babaların kültürünün karşısına Kurmaca Karşıt Diskur işleviyle anaerkil mitografyayı yeniden yerleştirir. Ataerki öncesinde dişil prensiplerin üstün olduğu dönemi ifade eden ve en önemli kuramcısı Johann Jakob Bachofen'in kuramsal temellerini attığı Anaerki, bu çalışmada kültürün apollonik tek yönlülüğünün dikotomik karşıtı olarak eril prensiplerin giderek zayıfladığı yirminci yüzyılda kültürün aşırılıklarını eleştirerek dengenin sağlanmasına katkıda bulunur. Anahtar Kelimeler: kültürel ekoloji, imajinatif karşıt diskur, anaerki, drama, üçlü işlev yöntemi