20. yüzyıl soyut resim sanatında biçim, eylem ve zaman

Sanatçının nesneye bakışı pek çok etmen tarafından değişime uğramıştır. Savaşlar, endüstri devrimi, teknolojik gelişmeler ve felsefe gibi birçok faktör sanatta özne nesne ilişkisine yeni bir boyut kazandırmıştır. Fotoğraf makinesinin icadı ile birlikte sanatçılar için görünen dünyanın önemini yitirmesi sanatçıları gerçekliğin özüne yöneltmiştir. Sanatçılar resmin biçimsel sorunlarına yönelerek soyut arayışların içine girmiştir. Teknoloji, bilim, toplumsal ve düşünsel alanlardaki gelişmeler insanların yaşamını kolaylaştırırken, bu durum birçok sanatçıyı çevresine yabancılaştırmış ve içe döndürmüştür. Sanatta nesneden kopuş söz konusu olmaya başlamıştır. Dış dünyayı yansıtmak yerine içsel durum ifade edilmiştir. Sanatçı evrenle bütünleşmeye sezgi yoluyla ulaşmaktadır. Soyut sanat çalışmaları, duygu ve düşüncenin temsil edilen dünyadan önce geldiği tasarlama ve icat etme süreçleri haline gelmiştir. 20. yüzyıl sanatında yeni bir biçim dili sunan Kübizmden itibaren meydana gelen nesnenin dönüşümü çalışmanın birinci bölümünde soyut sanat bağlamında tarihsel gelişim ile ilgili gerekli literatür taramaları yapılarak kronolojik bir biçimde ele alınmıştır. İkinci bölümde zaman kavramıyla ilgili genel bir çerçeve çizilerek, 'zaman' ı gerçek anlamda ele alan ve felsefesinin odak noktası yapan Bergson'un fikirlerinden yararlanılarak, sanatta özne nesne ilişkisinde meydana gelen eylemsel dönüşümle ilgili açılımlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Zamanın bir numaralı göstergesi olan zamanın hareketle ilişkisi ve sanatta zaman algısı ile ilgili elde edilen veri ve bilgiler diğer kaynaklarla desteklenerek sürecin içeriği belirlediği çalışmalar konusundaki eğilimlere ve sanatçı görüşlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde soyut sanat biçim, eylem ve süreç bağlamında çalışmalarla ilişkilendirilmiştir. Çalışmalardaki sürece dair değişkenliğe göz atılmıştır. Anahtar Kelimeler: Biçim, Jest, Soyut, Süreç, Zaman