Master'sOpen Access

2000'ler popüler müziğini küreselleşme, binyıl sonu ve milenyum paradigmaları çerçevesinde yorumlamak: Hegemonya kalıplarının dönüşümü üzerinden popüler müziklere tını ideali ekseninde bir yaklaşım

2021
0 views
0 downloads
Advisor: Prof. Dr. Hakkı Alper Maral

Abstract (TR)

Toplumlarda sanayileşme ve kentleşmenin hızlanmasıyla sosyal bilimlerin sahip olduğu ilgi etnografik incelemelerden popüler kültür gibi daha geniş kapsamlı olduğu düşünülen başlıklara kaymıştır. Tarih içerisinde bazı düşünürlere göre "dejenere" bazılarına göreyse meta anlamıyla bir "ürün" olarak hakir görülen popüler kültür, başka kanattan, daha güncel yaklaşımlarda, hatırı sayılır göstergeleriyle bir anlam dolaşımına sahip, önemli bir toplumsal olgu olarak değer görmeye başlamıştır. Bu bağlamda öne çıkan başlıklardan olan popüler müzikler, genellikle popüler kültürü tekil bir kütle olarak ya da en azından sayısız bileşenleriyle ele alan yaklaşımlarda hak ettiğince derinlikli ya da müstakil incelemelere/değerlendirmelere konu olamamakta; afakî saptamaların, üstün-körü yargıların gölgesinde kalmakta, ya da, gene bambaşka, tersine bir hattan yaklaşımlarda, diğerinin yüzeyselliğini aratmayacak biçimlerde yüceltilmekte, kutsanmakta, fetişleştirilmektedir. İki durumda da toplum bilimcilerin ya da pseudo-entelektüellerin genel geçer yargılarına sıkışıp kalan popüler müzikler, izlerkitleleri hakkındaki tasavvurlar ve tahayyüllerin sınırlılıklarında, özellikle de duysal gerçeklik alanlarının—tınısal karakteristik ve içeriklerinin, daha kestirme bir ifadeyle de bizatihi kurucu nesnelerinin—dikkate alınmadığı, alınamadığı; böylelikle de araştırmayı şekillendiren veriler açısından noksan kalan bir atıflar örüntüsü hâline gelmektedir. Öte yandan, tüm bu bakış açıları çeşitliliğinden ve etkilerinden faydalanan; dahası, kimi kollarıyla toplum bilimleri alanına şubelendirilen müzikolojinin, disiplinlerarası kazanımlarını saklı tutarak bir yandan da öznelleşmesinin zamanı gelmiştir: Toplumsal, ekonomi-politik hamlelerin, söylem analizlerinin, vb. yörüngesinde, toplumbilimlerinin genelleyici, yanlınkat perspektifleriyle yetinilemeyeceği düşüncesi giderek yaygınlaşmaya başlamıştır. 21. Yüzyılda daha da keskinleştirilerek insan hayatına direkt etkisi olan bir konuma gelen neo-liberal Yeni Dünya Düzeni, müziğin üretim ve tüketim alışkanlıklarının da değişimine sebep olmuştur. Bu değişimlerle ortaya çıkan türler, tını ideali ekseninde bir popüler müzikler üretimini müzik endüstrisine empoze etmiştir. Müziğin hem üretim hem de tüketim kanadının ilgisine sahip olan popüler tınılar zamanla müzik endüstrisindeki yerlerini kuvvetlendirerek, müzik üretiminin merkezinde yer almaya başlamıştır. Hülasa, her ne kadar 21. Yüzyıl sonrası gerçekleşen ekonomik, politik ve toplumsal hareketler, Dünya düzeninde yaşanan değişimlerin anlamlandırılması açısından kritik öneme sahiplerse de, müzikal üretimler hakkındaki değerlendirmelerin salt bu çerçevede yorumlanması gene "araştırma nesnesini" eksik tanımlama riskini taşıyacaktır. Böylesi bir önermeden hareketle, bir yandan toplum bilimcilerin işlevsel çıkarımlarını—referans alanı ve bağlamı göz ardı etmeksizin bir potada eriterek, bir yandan da yenice bir müzikoloji perspektifinden popüler müziklere yaklaşarak, tını merkezli bir çıkarım sağlamak, bu çalışmanın başat hedeflerindendir. Çalışmada, popüler kültür içerisinde önemli bir yere sahip olan popüler müziklerin "milenyum miti" ekseninde yaşadıkları dönüşüm; popüler türlerin yerlerini popüler tını ideallerine ve ses örgülerine bıraktığı önermesi üzerinden irdelenmektedir. Popüler müziğin her evresinde var olan başat, karakteristik, tanımlayıcı ses örgülerinin 21. Yüzyıl ile birlikte, anıldığı şekilde öne çıkışı, müziğin üretim, tüketim ve özellikle de dağıtım pratiklerindeki dönüşüme de koşuttur: Bu dönemde, özellikle Yeni Dünya Düzeni söylemi ekseninde şekillenen ekonomi-politik, toplumsal ve iletişimsel olgu ve paradigmalar yepyeni türlerin ortaya çıkmasını tetiklemiş ve bu türler de ayırt edici kimlik bildirimlerini semiyotik öğeler yerine daha çok sonik verilere, duysal parametrelere dayandırma yoluna gitmiştir. Bu durum, cazip birer araştırma alanı olan popüler müzik türlerinin kuramsallaştırılmaları raddesinde salt kültürel, toplum-bilimsel analizlerle değil, müziğin temel malzemeleri olan zaman ve sesin kompleks örüntüleri olan tını ve ses örgüsü matrisleri üzerinden işleyecek, duysal tasarım alanında, disiplin-içi bir çalışmayı da zorunlu kılmaktadır. Çalışmanın umudu, anılan duysal parametrelere dikkat çekerek, günümüz müzikolojisini müziğin aslî nesnesiyle tekrar yakınlaştırma çabasına bir katkı sağlamaktır.

Author

Ali Kazım Doğuş Koç

How to Cite

Ali Kazım Doğuş Koç (Yüksek Lisans Tezi). 2000'ler popüler müziğini küreselleşme, binyıl sonu ve milenyum paradigmaları çerçevesinde yorumlamak: Hegemonya kalıplarının dönüşümü üzerinden popüler müziklere tını ideali ekseninde bir yaklaşım, 2021, Ankara Music and Fine Arts University.

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Ankara Music and Fine Arts University