Effects of the 2008/2009 global crisis on social expenditures in welfare states

Özellikle 1980'lerden sonra Berlin Duvarı'nın yıkılışı, Sovyetler Birliği'nin çöküşü, Doğu Bloğunun dağılması, teknolojik gelişmelerin artması ve ülkeler arasında sermaye akışının hızlanması gibi sebeplerden dünya küreselleşti ve bu küreselleşme, herhangi bir ülkede yaşanan krizin olumsuz etkilerinin geçişkenliğini tetiklediği için ülkelerin finansal yönetimini etkiledi. Bu eğilimin bir sonucu olarak, bölgesel bir kriz kolayca küresel bir krize dönüşebildi. Piyasalar üzerinde yoğun negatif etkileri olan ve bir salgın hastalık gibi yayılabilen kriz özellikle hane halkının satın alma gücünü azaltarak ülkelerin finansal durumunu bozdu. Refah devletinin temel amacı vatandaşını sosyal harcamaları kullanarak ekonomik zorluklardan korumak olduğu için, ülkelerin mali yükü kriz sırasında sosyal harcamalardaki yükselişten dolayı arttı. Dolayısıyla, kriz zamanındaki hükümetlerin en büyük sorunlarından birisinin hane halkının mali yükünü azaltmak için sosyal harcamalarının artması olduğu söylenebilir. Literatüre göre eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik harcamaları sosyal harcamaların ana başlıkları olarak bilinirken, bu dönemde harcamaların çoğunun sosyal güvenlik harcamalarına yoğunlaştığı görülür. Özellikle krizin olumsuz sonuçlarından kaynaklı artan işsizlik ile birlikte aile ve işsizlik yardımlarında artışlar olur. Tarihte birçok bölgesel ve küresel kriz olmasına rağmen, hane halkının ekonomik durumuna ciddi zarar verdiği için 1929 krizi en şiddetli ekonomik kriz olarak bilinir. Yakın tarih incelendiğinde 2008/2009 küresel krizi, ülkelere 1929 krizinin ekonomik çöküşünü hatırlattığı için en önemli ekonomik olay olarak görülür. Söz konusu görüş sebebiyle bu çalışma 2008/2009 küresel krizinin etkilerini inceleyecek, özellikle krizin olumsuz sonuçları hakkında detaylı bir açıklama yapacaktır. Bu sonuçların yönü, seçilmiş refah devletlerinin; Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı ile Avrupa Birliği üye ülkelerinin farklı yıllardaki harcama rakamları ile kriz öncesi (2000-2007), kriz (2008-2009) ve kriz sonrası dönem (2010-2016) olarak analiz edilecektir. Refah devletlerine ait birçok sınıflandırma olmasına karşın literatürdeki ana çalışma olarak bilinen Esping-Anderson (1990) sınıflamasına göre refah devletleri incelenecek ayrıca sosyal politikaların kriz dönemindeki önemi üzerinde durulacaktır. Çalışma kriz sırasında yapılan sosyal harcamaları finansal krizin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmak için devletler tarafından kullanılan kilit politika aracı olarak belirlemiştir. Sosyal harcamalara odaklanan ve kriz döneminde uygulanan maliye politikalarının zamanlaması ve çeşitliliği krizden kurtulmanın önemli bir faktörü olarak tanımlanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma aynı refah devleti sınıflandırmasında olsun veya olmasın, neredeyse bütün devletlerin kriz dönemlerinde toplam devlet harcamalarını düşürmeleri ancak sosyal harcamalarını, özellikle de sosyal güvenlik harcamalarını arttırmaları gerektiğini belirlemiştir. Sosyal harcamaların aynı gruptaki refah devletleri arasında ortak uygulamasına gelince, aynı grupta yer alan her bir ülke krizden mali alanına bağlı olarak farklı düzeyde etkilendiği için refah devleti grupları arasında sosyal harcamalar açısından bir ayrıma rastlanmamıştır Bununla birlikte, 2008/2009 küresel krizi döneminde artan sosyal harcamalar birçok ülkede kriz öncesi seviyelerine geri çekilememiştir.