2011-2021 yılları arasında acil servise başvuran invaginasyon olgularının değerlendirilmesi

Giriş: İnvaginasyon proksimal bağırsak segmentinin distale doğru teleskopik olarak iç içe geçmesidir. Çocukluk çağının en sık obstrüksiyon nedenidir. Sıklıkla 3 ay-2 yaş arasında görülür. Tedavi edilen olguların %90'ı idiopatiktir. Sıklıkla karın ağrısı, kusma, çilek jölesi dışkılama gibi bulgularla seyreder. Tanı alan olgular cerrahi ve cerrahi dışı yöntemler ile tedavi edilebilir. Amaç: Çalışmamızla invaginasyon tanısı alan olguları değerlendirerek tipik semptomlarının yanında atipik semptomlarını belirlemeyi, cerrahi ve cerrahi dışı tedavi yöntemleri uygulanan olgular arasındaki farkları belirlemeyi amaçladık. Hastalar ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Acil Bilim Dalı Kliniği'nde 01.01.2011-31.12.2022 yılları arasında invaginasyon tanısı alan olgulara ait sosyodemografik, klinik, görüntüleme, tedavi ve izlem verileri hastanemizde kullanılan bilgi sisteminden geriye dönük inceleme ile elde edildi. Bulgular: Çalışmamızda toplam 229 olguya ulaşıldı. Olguların 50'si 1 yaş altında, 121'i 1-3 yaş arasında, 42'si 4-6 yaş arasında, 13'ü 6 yaş üstünde saptandı. Hastaların minimum yaşı 1 ay, maksimum yaşı 13'tü. Ortalama yaş 2.6'ydı. (±2.1 ss) Olguların 132'si erkek ve 87'si kızdı. Erkek/kız oranı=1,5 saptandı. 229 olgunun 69'unun yaz aylarında, %59'unun kış aylarında, 55'inin ilkbahar aylarında ve 45'inin sonbahar aylarında başvurduğu saptandı. 229 olgunun, 23'ünde önceden invaginasyon öyküsü vardı. 148 olgu ile karın ağrısı en sık yakınma olarak saptandı. Karın ağrısını sırasıyla 134 olgu ile kusma, 73 olgu ile huzursuzluk, 42 olgu ile kanlı dışkılama yakınmaları izledi. 132 erkek olgunun 29'unda kanlı dışkılama görülürken 87 kız olgunun ancak 10'unda kanlı dışkılama görüldü. Halsizlik 1 yaş altı 50 olgunun 7'sinde görülerek en sık olarak bu yaş grubunda saptandı. Karın ağrısı 121 1-3 yaş olgunun 96'sında görülerek en sık bu yaş grubunda saptandı. İnvaginasyon triadı tüm olgular içinde 12 olguda görüldü. Batında palpable kitle, 142 ileokolik invaginasyonun 9'unda görülerek en sık bu lokalizasyonda saptandı. 229 olgunun 56'sının spontan redüksiyona uğradığı görüldü. 121 1-3 yaş olgudan 26'sının ve 42 4-6 yaş olgunun 15'inin spontan redüksiyona uğradığı ve spontan redüksiyonun bu yaş gruplarında daha sık görüldüğü saptandı. 74 ileoileal invaginasyon olgusunun 29'u spontan redüksiyona uğradığı görülerek spontan redüksiyon oranı en yüksek bu lokalizasyon için saptandı. Çalışmamızda 165 olguya hidrostatik redüksiyon uygulandığı, bunlardan 142 olgunun hidrostatik redüksiyon ile başarılı şekilde tedavi edildiği saptandı. 23 olguda hidrostatik redüksiyon ile tedavi başarısız olup cerrahi tedavi uygulandığı saptandı. 1 – 3 yaş arası 121 olgunun 82'sinin sadece hidrostatik redükksiyonla tedavi edildiği tespit edilmiş olup hidrostatik redüksiyonun en sık bu yaş grubunda başarılı olduğu saptandı. 142 ileokolik invaginasyon olgusunun 97'sinin sadece hidrostatik redüksiyon ile tedavi edildiği ve hidrostatik redüksiyonun bu ileokolik invaginasyonlarda ileoileal invaginasyonlara göre daha başarılı olduğu saptandı. 7 kolokolik invaginasyon olgusunun tümünün hidrostatik indüksiyon ile başarılı şekilde tedavi edildiği saptandı. Endikasyon olması sebebiyle 1 yaş altındaki 50 olgunun 2'sine, 1-3 yaş 121 olgunun 1'ine ve 6 yaş üstü 13 olgunun 2'sine ilk olarak cerrahi tedavi uygulandığı, 1 yaş altı ve 6 yaş üstü olguların diğer yaş gruplarına göre daha fazla cerrahi endikasyonu olduğu saptandı. Çalışmamızdaki hiçbir olguda perforasyon saptanmadı. Çalışmamızda kaybedilen olgu saptanmadı. Sonuç: İnvaginasyon acil servislerde sık görülen bir akut batın nedenidir. Olguların sadece huzursuzluk gibi atipik bulgularla tanı alabileceği unutulmamalıdır. Cerrahi dışı tedavi yöntemleri günümüzde daha sıklıkla uygulanmaktadır. Erken tanı koyulan olgularda cerrahi dışı yöntemlerin tedavi başarısı daha yüksek durmaktadır.