2017-2018 ve 2018-2019 öğrenim yıllarında yapılan sekizinci sınıf lise geçiş sistemindeki matematik soruları ile ders kitaplarındaki matematik sorularının MATH Taksonomisine göre karşılaştırmalı analizi

Bu araştırma, 2018 yılında uygulanmaya başlayan ve 2019 yılında da uygulanan Liseye Geçiş Sistemi (LGS) matematik sorularının öğrenme alanları ve bilişsel süreçler bağlamında incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Ayrıca çalışmada 2017-2018 ve 2018-2019 eğitim-öğretim yıllarında ortaokullarda matematik ders kitabı olarak kullanılan kitaplarda yer alan ünite değerlendirme sorularının da öğrenme alanları ve bilişsel süreçleri belirlenmiş ve merkezi sınav sorularıyla ders kitaplarında yer alan sorular karşılaştırılmıştır. Bilişsel süreçlerin ortaya konulmasında MATH taksonomisinin grup ve kategorilerinden yararlanılmıştır. MATH taksonomisi öğrencilerin matematiksel bilgilerini geliştirme amacıyla hazırlanan soruların sınıflandırılmasında kullanılmaktadır. Taksonominin son grubu olan C-Doğrulama ve Yorumlama, Çıkarımlar, Tahminler ve Karşılaştırmalar ve Değerlendirme grubundan sorularla karşılaşan öğrencilerde derin ve stratejik düşünme becerileri gelişme göstermektedir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada yer alan verilerin analizinde ise doküman analizi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre,merkezi sınav ve ders kitaplarında yer alan matematik sorularının öğrenme alanları bakımından yüzdelik olarak benzer sonuca sahip oldukları söylenebilir. Hem merkezi sınavlarda hem de ders kitaplarında en çok soru "Geometri ve Ölçme" alanından, en az soru ise "Veri işleme" alanından sorulmuştur. Bilişsel süreçler olarak MATH taksonomisinin grup ve kategorilerine göre karşılaştırıldıklarında ise 2018-LGS'nin en çok C2-Çıkarımlar, Tahminler ve Karşılaştırmalar, 2019-LGS'nin B2- Yeni Durumlara Uygulama; 2017-2018 matematik ders kitabının A1- Bilgi ve Bilgi Sistemi ve 2018-2019 matematik ders kitabının A3- Rutin İşlemlerin Kullanımı kategorilerinden sorular içerdikleri elde edilen bulgular arasındadır. Bu bağlamda, LGS matematik sorularının ders kitaplarında yer alan sorulara göre daha üst düzey düşünme becerilerini ölçmeye yönelik sorular olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Matematik ders kitabı, MATH taksonomi, Matematik soruları, LGS (Liseye Geçiş Sistemi), Sekizinci sınıf, Taksonomiler