21. yüzyıl Türkiyesi'nde tarikat hayatı ve tasavvuf anlayışı: Rifai Şeyhi Kenan Rifai'nin günümüzdeki takipçilerinin sanatsal, kültürel ve siyasi faaliyet ve tavırları

Bu çalışma, geleneksel tasavvuf kültürü içinde önemli bir tarikat olan Rifailiğin bir kolu olarak, 1867-1950 yılları arasında yaşamış bir mutasavvıf olan Kenan Rifai'nin ismi ve manevi şahsiyeti altında ortaya çıkan ve günümüzde de varlığını sürdüren bir topluluk üzerine yapılmış sosyal antropolojik bir incelemedir. "Kenan Rifai ihvanı" olarak bilinen bu topluluk üzerine yaptığım bu çalışmanın amacı, Kenan Rifai ihvanı'nın yaşadığımız çağı ve sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi şartları nasıl algıladığını ve bu şartlar içinde kendini nasıl konumlandırdığını ve ifade ettiğini göstermektir. Genelde din ve özelde İslam'a olan ilginin hem dünyada hem Türkiye'de artması, bu çalışmayı yapmada benim için itici bir güç olmuştur. "Din", "mistisizm", "sufizm", "İslam", "tasavvuf", "manevi hayat" gibi kavramların gündemi işgal etmektedir. Kenan Rifai ihvanı'nın, yüzünü Batı'ya dönmüş ve sekülerleşme sürecini yaşayan bir toplum yapısı içinde, bu yapının oluşum, gelişim ve hatta dönüşüm sürecindeki yeri ve rolü bu çalışmanın ayrıntılarını oluşturmaktadır. İhvan'ın toplumla ilişkisi; kendisi ile benzer diğer yapılarla ilişkisi; ve kendi içi yapısındaki ilişkiler ağı bu ayrıntıların köşe başlarıdır. Bu çalışmanın temeli, Kenan Rifai ihvanı üzerine yaptığım alan çalışmasıdır. Bu çalışma katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakatların yanısıra birçok yazılı, basılı ve görsel malzemeden, ve sosyal medya ortamlarından ve kendi tespit ettiğim görüntülerden çıkardığım nitel ve nicel bilgilerin derlenmesiyle oluşmuştur. Kenan Rifai ismi altında oluşan ve varlığını devam ettiren İhvan'ın kendini ifade etme şekilleri ritüeller ve kurumlar üzerinden iki başlık altında ele alınmaktadır. Bunların öncesinde verdiğim tarihsel ve kavramsal çerçeve ile bu anlatımda oluşabilecek boşlukları gidermeyi amaçladım. Bunlarla birlikte düşünüldüğünde, Kenan Rifai ihvan'ın toplumun sosyal, kültürel, sanatsal, siyasal yapısına; diğer geleneksel tarikatların devamı olan veya bu geleneklerden beslenen kendi benzeri gruplara ve kendi içyapısına bakışının daha empatik bir şekilde anlaşılabileceğine inanıyorum. Kullandığım görsel malzemeler ile desteklemeye ve renklendirmeye çalıştığım içerik, bu çalışmanın amacına ve bilgilendiriciğine hizmet eden bir nitelik taşıması çalışmanın ilgi çekici bir özelliğidir. Bu çalışma, geleneksel tasavvuf kültürü içinde önemli bir tarikat olan Rifailiğin bir kolu olarak, 1867-1950 yılları arasında yaşamış bir mutasavvıf olan Kenan Rifai'nin ismi ve manevi şahsiyeti altında ortaya çıkan ve günümüzde de varlığını sürdüren bir topluluk üzerine yapılmış sosyal antropolojik bir incelemedir. "Kenan Rifai ihvanı" olarak bilinen bu topluluk üzerine yaptığım bu çalışmanın amacı, Kenan Rifai ihvanı'nın yaşadığımız çağı ve sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasi şartları nasıl algıladığını ve bu şartlar içinde kendini nasıl konumlandırdığını ve ifade ettiğini göstermektir. Genelde din ve özelde İslam'a olan ilginin hem dünyada hem Türkiye'de artması, bu çalışmayı yapmada benim için itici bir güç olmuştur. "Din", "mistisizm", "sufizm", "İslam", "tasavvuf", "manevi hayat" gibi kavramların gündemi işgal etmektedir. Kenan Rifai ihvanı'nın, yüzünü Batı'ya dönmüş ve sekülerleşme sürecini yaşayan bir toplum yapısı içinde, bu yapının oluşum, gelişim ve hatta dönüşüm sürecindeki yeri ve rolü bu çalışmanın ayrıntılarını oluşturmaktadır. İhvan'ın toplumla ilişkisi; kendisi ile benzer diğer yapılarla ilişkisi; ve kendi içi yapısındaki ilişkiler ağı bu ayrıntıların köşe başlarıdır. Bu çalışmanın temeli, Kenan Rifai ihvanı üzerine yaptığım alan çalışmasıdır. Bu çalışma katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakatların yanısıra birçok yazılı, basılı ve görsel malzemeden, ve sosyal medya ortamlarından ve kendi tespit ettiğim görüntülerden çıkardığım nitel ve nicel bilgilerin derlenmesiyle oluşmuştur. Kenan Rifai ismi altında oluşan ve varlığını devam ettiren İhvan'ın kendini ifade etme şekilleri ritüeller ve kurumlar üzerinden iki başlık altında ele alınmaktadır. Bunların öncesinde verdiğim tarihsel ve kavramsal çerçeve ile bu anlatımda oluşabilecek boşlukları gidermeyi amaçladım. Bunlarla birlikte düşünüldüğünde, Kenan Rifai ihvan'ın toplumun sosyal, kültürel, sanatsal, siyasal yapısına; diğer geleneksel tarikatların devamı olan veya bu geleneklerden beslenen kendi benzeri gruplara ve kendi içyapısına bakışının daha empatik bir şekilde anlaşılabileceğine inanıyorum. Kullandığım görsel malzemeler ile desteklemeye ve renklendirmeye çalıştığım içerik, bu çalışmanın amacına ve bilgilendiriciğine hizmet eden bir nitelik taşıması çalışmanın ilgi çekici bir özelliğidir.