2101 ve 2105 numaralı Sorgun Nüfus Defterleri (Tespit ve değerlendirme)

Osmanlı Devleti'nde ilk nüfus sayımı, 1831 yılında yapılmıştır. Nüfus sayımlarının bir sonucu olarak ortaya çıkan nüfus defterleri, hem nüfus sayımının yapıldığı dönemin hem de ait olduğu bölgenin demografik ve sosyo-ekonomik yapısı hakkında bizlere ışık tutmaktadır. Yerleşim yerleri, şahıs isim ve lakapları, aile reisi, aile bireylerinin yakınlık dereceleri ve yaşları hakkında bilgiler bulduğumuz nüfus defterlerinde; boy, sakal ve bıyık gibi fiziksel özelliklere de rastlamaktayız. Ayrıca erkek nüfusun sayısı, askerlik durumu, vergi mükellefleri gibi nüfus sayımının amacı olan yapı hakkında son derece önemli bilgilere de nüfus defterleri aracılığıyla ulaşmaktayız. 2101 ve 2105 Numaralı Nüfus Defterleri, Ankara Vilayeti, Bozok Sancağı, Sorgun Kazasına ait H.1256/M.1840-1841 ve H.1261/M.1845 yıllarına ait verileri içermektedir. Bahsi geçen nüfus defterlerinin tespit ve değerlendirmesi yapılarak, hem bölgenin nüfus yapısının ortaya çıkarılması hem de daha sonra yapılacak nüfus defteri çalışmalarına kaynaklık edilmesi amaçlanmıştır.