3-5 yaş grubundaki çocuklarda kabızlık ve beslenme örüntüsü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışma; 3-5 yaş grubundaki fonksiyonel kronik kabızlık olan çocuklarda etiyoloji ve tedavide beslenme durumunun araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışma Haziran 2009-Ekim 2009 tarihleri arasında yaşları 3-5 yıl arasında değişen 13' ü erkek, 15' i kız olmak üzere toplam 28 çocuk üzerinden yapılmıştır. Çocuklar fonksiyonel kabızlık tanısı alanlar (n:18) ve aktif kabızlık şikayeti ve kabızlık öyküsü olmayanlar (n:10) olmak üzere iki gruba ayrılmışlardır. Her iki grupta yer alan hasta ve ebeveyni diyet polikliniğine başvurduğu ilk gün yapılandırılmış anket formları doldurularak, antropometrik ölçümler yapılıp kaydedilmiştir. Besin tüketim kaydı eğitimi verilerek önlerindeki 1 hafta süresinde 3 günlük 24 saatlik (1 gün hafta sonuna gelecek şekilde) besin tüketimi kaydı yapmaları istenmiştir. 1. hafta sonunda polikliniğe başvuran her iki grubun hasta ve ebeveyninden besin tüketim formları teslim alınmıştır. Bu aşamadan sonra çalışmaya sadece ikinci grupta yer alan hasta ve ebeveynleriyle devam edilmiştir. Ebeveynlere diyet eğitimi verilerek, hastaların diyet tedavisi düzenlenmiştir. Tedaviye uyumu değerlendirmek ve diyetle alınan besin öğelerinin miktarlarının hesaplanabilmesi amacıyla 15 gün süresince diyet tedavisi verilen hastanın ebeveynin bu süreçte de hastanın 3 günlük 24 saatlik besin tüketimini kaydetmeleri istenmiş ve ikinci besin tüketim formu teslim edilmiştir. Ayrıca tedavi sonrası kabızlık durumunun değerlendirilmesi amacıyla oluşturulan formlar teslim edilerek 15 günlük diyet tedavisini takip eden haftada doldurulması istenmiştir. Tedavi sonrası kabızlık durumunun değerlendirileceği haftanın sonunda diyet polikliniğine başvuran ebeveynlerden ikinci besin tüketim kaydı formu ve tedavi sonrası kabızlık durumu değerlendirme formu teslim alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesi, Windows ortamında ?SPSS 17.0? istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışmamızda yer alan tüm çocuklar öncesinde pediatri doktorlarınca fonksiyonel kabızlık tanısı almıştır. Bu çocukların sistem sorgularında da organik kabızlık etiyolojisinde yer alan hastalık öyküsüne rastlanmamıştır. Ayrıca kabızlığı olan çocukların boy uzunluğu, ağırlık, TDKK, ÜOKÇ' sinin ortalama değerlerinin kontrol grubundaki çocukların değerlerinden istatistiksel olarak anlamlı ölçüde düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Kabızlığı olan çocukların posa ve su alım miktarının,vkontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olduğu görülmüştür (p<0.05). Çocukların posa, çözünen posa, çözünmeyen posa, lignin, selüloz alımlarında, müdahale döneminde istatistiksel olarak anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). Su alım miktarlarının ortalama değeri müdahale öncesi döneme göre ortalama 281 mL arttığı görülmüştür. Müdahale sonrası tüm çocukların dışkılama sayıları arttığı, %72.2'sinin gaitasının yumuşadığı görülmüştür. Dışkılama sayılarında istatistiksel olarak anlamlı artış, gaita yoğunluğunda istatistiksel olarak anlamlı yumuşama saptanmıştır (p<0.05). Posa alım miktarındaki artış daha fazla olan grubun dışkılama sayısındaki artışın ve gaita yoğunluğundaki yumuşamanın daha fazla olduğu görülmüştür. Fakat istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Su alım miktarındaki artış daha fazla olan grubun dışkılama sayısındaki artışın ve gaita yoğunluğundaki yumuşamanın daha fazla olduğu görülmüş. Fakat istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Diyetle yetersiz posa ve sıvı alımı fonksiyonel kabızlık gelişimi için önemli risk faktörleri olduğu ve fonksiyonel kabızlık tedavisinde diyetle posa ve su alım miktarlarının arttırılmasının tedavinin etkili bir bileşeni olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Kabızlık, posa, sıvı, fonksiyonel, beslenme