3-Metilkolantrenin sıçanların yaşlanma sürecinde radikal süpürücü enzimler ve toplam glutatyon düzeyine olan etkisi

Yüzyıllar boyunca canlılarda oksijenin görevi solunumdaki fonksiyonu ile özdeşleştirilmiştir. Oksijenli solunumda amaç fazla enerji elde etmek ve bu iş için de glukozu yakıt maddesi olarak hücreye alabilmektir. Glukoz'un su ve C02'e kadar parçalandığı bu işlem sırasında, hidrojen atomları elektronlarla birlikte ( 02) molekülüne taşınır ve bu sayede su oluşur. Tüm hücrelerde süreğen olan bu işlem esnasında moleküler oksijenin kısmi indirgenmesi söz konusu olabilmektedir. Bunun sonucunda, süperoksit, tekil oksijen, hidroksil, hidrojen peroksit vb. adlar alan reaktif oksijen türevleri olarak adlandırılan radikaller oluşmaktadır. Bu radikallerin tümü biyolojik sistemler için zararlıdır. Çünkü bu radikaller, protein inaktivasyonuna, DNA hasarına ve lipid peroksidasyonu gibi oksidatif zararlara neden olup, hücrenin yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünü bozarak hücreye zarar verirler. Vücudumuzu oluşturan her hücremizde adı geçen bu radikallere karşı Süperoksit dismutaz ( SOD ), Katalaz ( CAT ), Glutatyon peroksidaz ( GSH-Px ), Glutatyon redüktaz ( GSSGR ) vb. enzimlerden oluşan radikal süpürücü enzim sistemi dediğimiz bir savunma mekanizması ile A, E, C gibi antioksidatif vitaminlerden oluşan yardımcı savunma mekanizmaları mevcuttur. Bu savunma mekanizmaları oksidatif stres yaratan kirli hava, sigara, radyasyon gibi faktörlerle beraber dış ve iç etkenler karşısında bazı durumlarda yetersiz kalmaktadırlar. Bunun sonucunda kanser, diabetes mellitus, aterosklerozis, akciğer rahatsızlıkları, kas ve göz hastalıkları gibi yaşlanmaya bağlı olan dejeneratif rahatsızlıklar oluşmaktadır. Çalışmamızın konusu, yaşlanma ve karsinojenik ajanların indüksiyonu sonucunda antioksidatif savunma mekanizmasında meydana gelebilecek değişikliklerin ortaya konması, yaşlanma ve karsinogenezisin enzimatik iHşMsinin araştırılması ve sonuçta antioksidatif savunma mekanizmasında rol alan radikal süpürücü enzimlerden SOD, II Se-bağımlı GSH-Px, Se-bağımsız GSH-Px, CAT enzim aktivitelerinin ve toplam Glutatyon düzeyindeki değişimin araştırılmasıdır. Yapılan deneyler sonucunda, CAT, Se-bağınılı GSH-Px ve Se-bağımsız GSH-Px aktivitelerinde 3-MC indüklenmesi ve yaşlanmaya bağlı olarak bir artma ( P< 0.01 ) fakat SOD aktivitesi ve toplam glutatyon miktarında ise belirgin bir azalma saptanmıştır ( 0.001< P < 0.01 ).