38. ve 39. haftalarda geçirilmiş sezaryen nedeniyle opere olan olguların maternal ve neonatal sonuçlarının karşılaştırılması

Amaç: Geçirilmiş uterin cerrahi endikasyonu ile elektif operasyona hazırlanan 38 haftasını doldurmuş ve 39 haftasını doldurmuş geçirilmiş sezaryen sonrası elektif sezaryen ile doğum yapan olguların neonatal ve maternal etkilerini incelemek istedik. Çalışmamız sadece fetal sonuçlar açısından değil hem maternal hem de neonatal sonuçlaraçısından operasyon tarihinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif bir kohort çalışmasıdır. Çalışma 15.04.2021-15.12.2021 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi Obstetri Kliniği'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 38. haftasını doldurmuş ve 39. haftasını doldurmuş geçirilmiş sezaryen sebebiyle elektif sezaryen operasyonu olacak olan gebe hastalar dahil edilmiştir. Çalışmaya 18-40 yaş arasında, tekil canlı gebeliği olan, vucut kitle endeksi 20 ile 35 arasında ve geçirilmiş sezaryen sebebiyle opere olacak olan elektif sezaryen operasyonu olan ve çalışmaya dahil olmayı kabul eden hastalar dahil edilmiştir. Ek hastalığı bulunan, son adet tarihi ve günleme uyuşmaması, çoğul gebeliği olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. 38. haftasını bitirmiş haftalar ile 39. haftasını bitirmiş geçirilmiş sezaryen sebebiyle elektif sezaryen olan hastalar 2 gruba ayrılmıştır. Fetus açısından yoğun bakım yatış endikasyonu varmı, fetal endikasyon varsa kan gazı ph düzeyi, doğum ağırlığı, 1. ve 5. dakika APGAR skoru ve anne açısından ise preoperatif ve postoperatif hemoglobin değerleri, yoğun bakım gereksinimi, eritrosit süspansiyonu replasmanı gereksinimi, uterin rüptür, uterin dehisens ve diğer cerrahi komplikasyonlar arasındaki ilişki araştırıldı. İstatistiksel analizde P değerinin <0.05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Kliniğimizde geçirilmiş sezaryen sebebiyle elektif C/S ile doğum yapmış 38 haftasını doldurmuş ve 39 hastasını doldurmuş 442 hasta incelenmiştir. Çalışmaya en az 1 geçirilmiş C/S si olan olgular dahil edilmiştir.38 haftasını doldurmuş ve 39 haftasını doldurmuş gruplar arasında yaş (p=0,058), vücut kitle iii indeksi (p=0,279), preoperatif hgb (p=0,299), postoperatif hgb (p=0,343) pre-post operatif hgb farkı (p=0,314) açısından anlamlı farklılık görülmemiştir. Operasyon süresi (p= 0,030) ve bebek doğum ağırlığı (p=0,018) anlamlı şekilde 39 hafta grubunda daha büyük bulunmuştur. 38 haftasını tamamlamış olgularda 1. dakika APGAR skoru anlamlı şekilde yüksek bulunsa da (p =0,015) 5. dakika APGAR skoru açısından (p =0,160) anlamlı farklılık görülmemiştir. Postop eritrosit süspansiyonu ihtiyacı (p=0,164) açısından anlamlı farklılık görülmemiştir. Her iki grupta da annede ve bebekte yoğun bakım yatış ihtiyacı görülmemiştir. Yeni doğan geçici takipnesi 38 haftasını tamamlamış grupta 15 olguda görülürken 39 haftasını tamamlamış grupta 15 olguda görülmüştür (p=0,98). Yenidoğan geçici takipnesi oranına etkisi olabilecek olan bağımsız değişkenler ile yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda hastanın 38 haftasını tamamlamış ya da 39 haftasını tamamlamış olmasının (p=0,907), yaşının (p=0,147), VKİ'nin (p=0,57) ve C/S sayısının (p=0,881) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Uterin rüptür 38 haftasını tamamlamış grupta görülmezken 39 haftasını tamamlamış grupta 2 olguda görülmüştür (p=0,158). Uterin dehisens 38 haftasını tamamlamış grupta 2 olguda görülürken 39 haftasını tamamlamış grupta 7 olguda görülmüştür (p=0,095) Uterin dehisens oranına etkisi olabilecek olan bağımsız değişkenler ile yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda hastanın 38 haftasını tamamlamış ya da 39 haftasını tamamlamış olmasının (p=0,363), yaşının (p=0,382), vücut kitle endeksi'nin (p=0,987) ve C/S sayısının (p=0,999) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Son çalışmalarda, dehisens ve total uterin rüptürün uterin rüptür başlığı altında toplanması sebebiyle total uterin rüptür ve uterin dehisens uterin hasar başlığı altında birlikte değerlendirildiğinde ise total hasar 38 haftasını tamamlamış grupta 2, 39 haftasını tamamlamış grupta 9 olarak görülmüştür (p= 0,034). Komplikasyon (p=0,216) açısından anlamlı farklılık görülmemiştir. Elektif C/S planlanan acil olarak planlandığı tarihten önce opere olan hasta olarak 38 haftasını tamamlamış grupta %9 39 haftasını tamamlamış grupta %17 olarak bulunmuştur. 38. haftaya oranla 39. haftada acil C/S'ye gidiş oranı neredeyse 2 kat artmıştır [OR 0,557 %95 CI 0,33-0,98] (p=0,042). 38 hafta+ 0/1/2 günlerde doğum yapanlar ve 38 hafta + 3/4/5/6. günlerde doğum yapan hastalara alt grup analizi postop ES ihtiyacı(p=0.121), yeni doğan geçici takipnesi (p=0,360), komplikasyon (p=0,984) açısından bakılmıştır ve anlamlı iv bir farklılık görülmemiştir. Her iki grupta da uterin rüptür, annede ve bebekte yoğun bakım yatış ihtiyacı görülmemiştir. Hastalarda gelişen intraoperatif bulgular mesane yaralanması ya da şüphesi, geçirilmiş sezaryene bağlı adezyon, hemostatik ek araç kullanımı ve uterin atoni olarak değerlendirilmiştir ve bu açıdan incelendiğinde iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,536). İntraoperatif bulgulara etkisi olabilecek olan bağımsız değişkenler ile yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda hastanın 38 haftasını tamamlamış ya da 39 haftasını tamamlamış olmasının (p=0,553), yaşının (p=0,083), vki'nin (p=0,442) ve C/S sayısının(p=0,930) istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışma sonucuna göre 38. hafta ve 39. haftada geçirilmiş uterin cerrahi sebebiyle elektif sezaryen olan hastalarda uterin hasar harici (total uterin rüptür + uterin dehisens) harici maternal ve neonatal sonuçlar açısından anlamlı bir fark görülmemiştir. 39. haftada diğer maternal sonuçların da istatistiksel olarak anlamlı çıkmasa bile sayısal olarak daha olumsuz olduğu görülmektedir. Bu nedenle geçirilmiş sezaryen sonrası elektif sezaryenin 38. haftada yapılması önerilir. Bu konu ile ilgili daha çok randomize kontrollü, çok merkezli çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Tekrarlayan sezaryen, Elektif sezaryen, Uterin rüptür