5-6 yaş çocukların sosyal problem çözme becerilerinin çocuk ve öğretmen değişkenleri açısından incelenmesi

Amaç: Araştırma, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların sosyal problem çözme süreç becerilerini çeşitli değişkenler açısından incelemek amacı ile yapılmıştır. Bu dönemin duyarlı öğretmenler tarafından nitelikli şekilde geçirilmesi çocuğun sosyal problem çözme becerisi açısından değerlidir. Okul öncesi çocukların sosyal problem çözme becerilerinin öğretmen ve çocuk değişkenleri açısından incelenmesi, öğretmenlerin sosyal problem çözme becerilerine ilişkin görüşlerini almak ve öğretmenlerden bu konuyla ilgili önerilerini sunmaları oldukça önemlidir. Konuyla ilgili literatür incelendiğinde eğitim programı uygulanarak çocukların sosyal problem çözme becerilerine etkisi konusunda çalışmalar bulunmakla beraber, okul öncesi çocukların sosyal problem çözme becerilerinin öğretmen ve çocuk değişkenleri açısından incelenmesi ile ilgili sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır. Araştırmanın bu yönüyle alan yazına katkı sağlayacağı ve bundan sonraki yapılacak çalışmalara faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle araştırma, okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların sosyal problem çözme becerilerini çeşitli değişkenler açısından incelemek amacı ile yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu araştırmada mevcut durumu sorgulayan betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokullarında 2017-2018 eğitim-öğretim yılı güz döneminde görev yapan okul öncesi öğretmenleri ve okul öncesi eğitime devam eden 5-6 yaş çocuklar oluşturmaktadır. Örneklemi ise evren içerisinden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen 35 okul öncesi öğretmeni ve 250 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğretmen görüşleri için araştırmacı tarafından geliştirilen Genel Bilgi Formu, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu; ve okul öncesi kurumun devam etmekte olan çocukların sosyal problem çözme becerilerini ölçmek için Spivak ve Shure' un Preschool Problem-Solving Test ve Rubin ve Krasnor'un Child Social Problem-Solving Test'in birleşiminden oluşan "Wally Sosyal Problem Çözme Testi" ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verileri analiz etmek için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız gruplar t- testi, Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın nitel boyutunda öğretmen görüşlerinden elde edilen sonuçlar 7 tema ve 30 alt kategori altında toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin tamamına yakınının okul öncesi dönem çocuklarına sosyal problem çözme becerisi eğitimi vermenin gerekli olduğunu, yarıdan fazlasının sosyal problem nedenlerinin daha çok anne-baba tutumları ve teknolojiden kaynaklandığını belirttikleri görülmüştür. Öğretmenlerin büyük bir kısmı sınıflarında daha çok saldırganlık, etkileşim ve uyum sorunları ile karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların birçoğu aile katılımı etkinliklerine önem verdiklerini ve aile katılımını farklı yöntemlerle sağladıklarını vurgulamışlardır. Araştırmada uygulanan Wally Sosyal Problem Çözme Testi sonuçları SPSS 22 paket programında kodlandıktan sonra değişkenlere göre puan ortalamalarını karşılaştırmak için Bağımsız Gruplarda t Testi (Independent Sample t Testi) kullanılmıştır. Bağımsız Gruplarda t Testi sonuçlarına göre kız çocukların erkek çocuklarına göre sosyal problem çözme beceri puanın daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Okul öncesi kurumuna devam eden 6 yaş çocuklarının 5 yaş çocuklara göre sosyal problem çözme beceri puanın daha yüksek olduğu saptanmıştır. Özel kurumda okul öncesi eğitimine devam eden çocukların sosyal problem çözme beceri puanı resmi kurumda okul öncesi eğitimine devam eden çocuklardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Araştırma bulgularına göre çocukların sosyal problem çözme becerilerinde cinsiyete, yaşa ve okul türüne göre anlamlı fark bulunmaktadır. Araştırmaya katılan kadın öğretmenlerin, 22-29 yaş arasındaki, 6 yıl ve üstü mesleki kıdemi olan ve özel kurumda çalışan öğretmenlerin çıkarımda bulunma sıklığının yüksek bulunduğu ancak bu farkın anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.