5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun mali saydamlık ve yolsuzlukla mücadele açısından değerlendirilmesi

Mali saydamlık terimi; İngilizce ?fiscal? ve ?transparency? kelimelerinin birlikte kullanılmasıyla oluşturulmuştur. Fiscal, ?mali?, transparency ise ?bir taraftan diğer tarafı görmek? anlamlarına gelmektedir.Mali saydamlık devletin yapısının, fonksiyonlarının, maliye politikalarının amaçlarının ve projeksiyonlarının ve kamu sektörünün hesaplarının halka karşı açıklığıdır. Hükümetin aktivitelerinde, bilgiye kapsamlı, anlaşılır, uluslararası standartlara uygun bir şekilde ulaşılmasını içerir.Yolsuzluk olgusu ise karşımıza belli bir şekilde değil, onlarca, yüzlerce şekliyle çıkabilir. Bu nedenle yolsuzluğun kesin bir tanımını yapmak mümkün değildir. Günümüze kadar yolsuzluk çeşitli şekillerde tanımlanmıştır. Yolsuzluğun en popüler, basit ve yaygın tanımı ise "kamu gücünün özel çıkarlar için kötüye kullanılması? şeklinde yapılmaktadır. Dünya Bankası da bu tanımı kabul etmektedir.Küreselleşme, mali krizler ve kamuda reform eğilimleri, yolsuzluğun ve mali saydamlığın öneminin kamuoyunun gündemine gelmesine etken olan faktörlerdir. IMF (International Monetary Fund), OECD (Organization of Economic Corporation and Development), INTOSAI (International Organization of Supreme Audit Institutions), TI (Transparency International), GRECO (Groups of States Against Corruption) gibi kuruluşlar uluslararası alanda şeffaflığı sağlamaya ve yolsuzlukla mücadeleye yönelik uygulamalar başlatan kuruluşların başında gelmektedir.Türkiye'de ise MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı), TESEV (Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı) ve Toplumsal Saydamlık Hareketi Derneği bu konuda etkin bir şekilde faaliyet gösteren kuruluşlardır. Ülkemizde, bu bağlamda, çeşitli projeler ve kanunlar uygulamaya konulmuştur. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrolü Kanunu, Türk kamu mali yönetiminde yolsuzlukla mücadele ve mali saydamlık açısından bir mihenk taşı olarak görülmektedir.Türkiye'de mali literatüre 5018 sayılı Kanun ile giren mali saydamlık kavramı son yıllarda özellikle IMF üyesi ülkelerde oldukça hızlı ilerlemeler kaydetmiştir. Uzun zamandır Türkiye'nin gündemine yerleşen yolsuzluklar ile yolsuzluklar sonucunda ortaya çıkan kaynak israfı ve toplumsal refahın gerilemesi ile kamuda şeffaflığın önemi artmıştır.