5271 sayılı CMK'ya göre tutuklama

Ceza muhakemesinin temel amacı olan maddi gerçeği ortaya çıkarmak için bir takım koruma tedbirlerine gereksinim duyulmaktadır. Tutuklama da bu koruma tedbirlerinden en önemlisi ve en ağır olanıdır. Zira suçluluğu hakkında henüz bir kesin hüküm bulunmamasına rağmen kişi özgürlüğü kısıtlanmaktadır. Bu nedenle keyfi uygulamaların önüne geçmek için ulusal ve uluslararası bir çok belgede kurallara bağlanmıştır. Anayasa'nın 19. maddesinde, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. maddesinde ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 100 ve devamı maddelerinde şekil ve şartlarına ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargıtay kararları ile Kanun'larda yer alan düzenlemeler doğrultusunda tutuklamanın anlamı, şarları ve kapsamını tespit etmektir. Bu çerçevede birinci bölümde tutuklama kararı verilebilmesi için aranan ön şartlar, maddi şartlar ve şekli şartlar incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde tutuklama kararı, icrası ve sona ermesi incelenmeye çalışılmıştır. Bu bölümde öncelikle muhakemenin aşamasına göre tutuklama kararını verecek mercii, yapılacak duruşmanın usulü, içeriği, gerekçesi ve müdafii bulundurma zorunluluğu ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Sonraki kısımlarda ise tutuklama kararı üzerine yapılması gereken işlemler ve tutuklamayı sona erdiren hallere değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise tutuklama kararlarının denetimi incelenmeye çalışılmıştır. Bu bölümde kararlara karşı olağan ve olağanüstü kanun yollarına değinildikten sonra özellikle Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru yolu ile tespit etmiş olduğu hak ihlalleri incelenerek tasnif edilmek istenmiştir. Anahtar Kelimeler: Tutuklama, Özgürlük ve Güvenlik Hakkı, Ceza Muhakemesi Kanunu, Anayasa, Anayasa Mahkemesi.