6. sınıf Türkçe ders kitaplarının tema-metin ilişkisi bakımından okunabilirliği

Araştırmada farklı yayınevlerine ait 6. Sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeyinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan çalışmada 6. Sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin temalara göre okunabilirlik durumları incelenmiştir. Ayrıca çalışmada incelenen metinler metin türlerine ayrılmış, hikâye edici ve bilgilendirici metinlerin okunabilirlik düzeyleri belirlenmiştir. Kullanılan okunabilirlik formüllerinin düz yazı için geliştirilmiş olması ve şiir türünün kelime tekrarı, metin yapısı ve cümle uzunluğunun düz yazıya göre farklılık göstermesinden dolayı bu türde yapılacak okunabilirlik incelemesinin geçerli ve güvenilir sonuçlar veremeyeceği öngörülmüş, dolayısıyla şiir türü incelemeye dâhil edilmemiştir. Çalışmanın amacı; okunan metinlerin okunabilirlik düzeylerini bulmak olduğu için dinleme metinleri de çalışmaya dâhil edilmemiştir. İki farklı okunabilirlik formülü kullanılarak 2019-2020 yılında kullanılan 6. sınıf Türkçe ders kitabı metinleri değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirme esnasında metinlerin hece, kelime ve cümle sayıları tespit edilmiştir. Metinlerin okuma seviyesi hakkında bilgi veren bu değerler ortak ve farklı tema bakımımdan her iki okunabilirlik formülüne göre karşılaştırılmıştır. Çalışmada 46 metin okunabilirlik değeri bakımından incelenmiştir. Yapılan incelemede ortak ve farklı tema metinlerinin okunabilirlik düzeylerinin yayınevlerine göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlarda bazı ortak ve farklı tema metinlerinin hedef kitleye uygun okunabilirlik değeri taşımadığı, hikâye edici metinlerin okunabilirlik durumunun bilgilendirici metinlerin okunabilirlik durumuna göre daha yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonunda farklı yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitabı metinlerinin tema-metin ilişkisi bakımından hedef kitleye uygun okunabilirlik değeri taşıması gerektiği ifade edilmiştir.