65 yaş ve üzeri tip 2 diyabetli bireylerde sarkopeni risk faktörlerinin belirlenmesi

Amaç: Sarkopeni ilerleyici ve yaygın kas gücünün kaybı ile karakterize olan fiziksel bağımlılık, düşmeler, kötü yaşam kalitesi ve mortalite gibi olumsuz sonuçlara neden olabilen bir geriatrik sendromdur. Tip 2 diyabetli hastalarda da sarkopeni sıklığının arttığı bilinmektedir. Bu çalışmada 65 yaş ve üzeri tip 2 diyabetli hastalarda sarkopeni risk faktörlerinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniğine ayaktan başvuran 65 yaş ve üzeri tip 2 diyabetik 109 erkek, 93 kadın olmak üzere 202 adet hasta alındı. Hastaların antropometrik ölçümleri yapıldı. Sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı. Başvuran bütün hastalara SARC-F testi, Lawton-Brody enstrümantal günlük yaşam aktivite skalası, Tinetti denge ve yürüme testi uygulandı. El kavrama gücü, kas kütlesi ve yürüme hızı ölçüldü. Sarkopeni tanısında BIA ile ölçülen yağsız kütle indeksi (FFMI) kullanıldı. Kullanılan ilaçlar, komorbiditeleri, diyabet komplikasyonları, vitamin D, kreatinin, albümin, ALT, hemoglobin, HbA1C, TSH, LDL, trigliserit düzeyi kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalamaları 70,43±4,85 yıldı. Sarkopeni prevalansı %25,2 (kadınlarda %32,3, erkeklerde %19,3) saptandı. Sarkopeni hastalarının %72,5'inde ağır sarkopeni gözlendi. 65-74 yaş arası sarkopeni yüzdesi %20,9, 75 yaş ve üzeri sarkopeni yüzdesi %43,6 olup ileri yaş hastalarda sarkopeni görülme yüzdesinin daha yüksek olduğu saptandı (p=0,003). Sarkopeni hastalarının SARF-C değerleri sarkopeni olmayanlara göre daha yüksek (p<0,001), kavrama gücü (p<0,001), günlük yaşam aktivite skoru (p=0,039), Tinetti denge skoru (p<0,001), Tinetti yürüme skoru (p<0,001), yürüme hızı (p<0,001) ve BIA değerleri (p<0,001) istatistiksel olarak daha düşük gözlendi. Hastaların VKİ değerlerine (p=0,95) ve diyabet süresine (p=0,316) göre sarkopeni oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenmedi. Sarkopenili hastalarda vitamin D (p=0,028) ve albümin (p=0,027) değerlerinin daha düşük olduğu gözlendi. TSH 51 anormal (%41,9) olanlarda sarkopeni, normal (%22,6) olanlara göre daha sık görüldü (p=0,024). Hastaların hemoglobin değerleri (p=0,427), anemi (p=0,242), ALT (p=0,157), GFR (p=0,383), LDL (p=0,333), TG (p=0,402), HbA1c (p=0,215) ve kalsiyum değerleri (p=0,801) ile sarkopeni arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Düşük vücut ağırlığı (OR:0,966; %95 CI: 0,936-0,997; p=0,031), retinopati varlığı (OR:3,524; %95 CI: 1,03-12,059; p=0,045) ve nöropati varlığının (OR:3,137; %95 CI: 1,345-7,314; p=0,008) sarkopeni için risk faktörü olduğu görüldü. Sonuç: Sarkopeni risk faktörleri olarak düşük vücut ağırlığı, retinopati, nöropati belirlenmiştir. Diyabet regülasyonu sağlanarak mikrovasküler komplikasyonlarla birlikte sarkopeni gelişimi de önlenebilir. Anahtar Kelimeler: Sarkopeni, Tip 2 Diyabet, Yaşlılık