7. sınıf düzeyindeki ortaokul öğrencilerinin değişken kavramını soyutlama sürecinin RBC modeliyle ortaya çıkarılması

Bu çalışma ortaokul 7.Sınıf düzeyindeki öğrencilerin değişken kavramını aritmetikten cebire geçiş sürecindeki soyutlamalarını RBC modeli ile ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır.Öğrencilerin değişken kavramını nasıl soyutladıklarını ortaya çıkarmak için RBC modeline uygun ve sınıf düzeyinin gerektirdiği öğrenmeleri içeren kazanımları da dikkate alarak hazırlanmış problemlerin oluşturduğu etkinliği çözmeleri istenmiştir.Bu etkinlikte öğrencilerin değişken kavramının özelliklerini hatırlamaya yönelten onu tanımalarına yönelik, değişkeni kullanmalarını gerektiren ve değişkeni kullanarak farklı bir yapı oluşturmalarını gerektiren eylemlere yönelik sorular yer almaktadır.Dreyfus, Herskowitz ve Schwarz (2001) çalışmalarında tanımladıkları soyutlama eylemlerinin tanımlanmasına göre problemler oluşturulmuştur.Araştırma yöntemi nitel araştırma türünde olup örnek olay deseni içerisinde yer almaktadır.Araştırmanın katılımcı grubunu Bolu ilinde üç devlet ortaokulunun 7. Sınıf düzeyindeki 10 öğrenci oluşturmaktadır.Etkinlik öğrencilerin ikili gruplar şeklinde yer aldığı görüşmelerde uygulanarak değişken bilgisini oluşturma süreci incelenmiştir. Görüşme ses ve video kayıtları incelendiğinde öğrenciler değişken kavramını 'bilinmeyen' olarak açıklamışlardır.Aritmetik işlemlerdeki boşlukların, kutucukların yerine rahatlıkla değişken kavramını yerleştirdikleri gözlemlenmiştir. Problem çözümünde aritmetikten cebire yönelik öğrenmelerinde değişken kavramını farklı düzeylerde soyutladıkları bilgisine ulaşılmıştır.Öğrencilerin değişken kavramına yönelik algıları onları hangi kelimelerle tanıdıkları hangi bağlamlar ile ilişkilendirerek yorumladıkları daha üst bir eylem olarak değişkeni kullanıp yeni bir yapıyı hangi zihinsel adımlarla oluşturdukları bilinirse bilgiyi oluşturma süreçleri daha iyi gözlemlenebilir.Öyle ki öğrenciler de değişken içeren sorularda, onları problem içerisinde kullanmakta zorlandıklarını belirtmişlerdir. Öğrenmedeki bu zorlukları gidermek adına bilgiyi oluşturma sürecini eylemlerle adım adım takip etmek etkili olabilir.Soyutlama sürecinde değişken bilgisini oluşturmalarını ortaya çıkarmalarına yönelik etkinliğin ikili gruplar şeklinde uygulanması öğrenmenin sosyal yönünü vurgular.Aralarındaki fikir tartışmaları sayesinde bu sürece yönelik detaylar kolaylıkla incelenmiştir. Öğrenciler en çok değişkeni kullanarak yeni yapıları oluştururken zorlanmakla birlikte değişken kavramına ait kullanımlarını sınırlı ifadelerle açıklamaları kavramsal düzeydeki soyutlamalarına dair eksikleri ortaya koymuştur. Anahtar kelimeler: Bilgi oluşturma süreci, Cebir, Değişken, Soyutlama, Matematik eğitimi