7. sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi

Ana dil eğitimini temel alan Türkçe dersi, bilgiden daha çok beceri ağırlıklı bir derstir. Bu beceriler anlama alanında okuma ve dinleme; anlatma alanında konuşma ve yazmayı kapsamaktadır. Bu becerilerin etkin olarak kullanılması ve ana dil eğitiminin gelişmesi büyük ölçüde öğrenciye kazandırılan söz varlığına bağlıdır. Örgün öğretimin en önemli materyallerden biri ders kitapları olduğundan öğretim programının öğrencilere kazandırmayı öngördüğü söz varlığı bu araçlarla gerçekleşmektedir. Bu nedenle söz varlığının kazandırılmasında etkili bir araç olan ders kitapları üzerinde özenle durulmalıdır. Bu çalışmada Talim Terbiye Kurulu tarafından 2021/2022 eğitim öğretim yılında 7. sınıflarda okutulması tavsiye edilen MEB Yayınları ve özel bir yayınevine ait kitaplar söz varlığı açısından incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada doküman analizine başvurulmuştur. Bu iki kitapta yer alan toplam 64 metnin kelimeleri Cibakaya Dizin Programı ile içerik analizine tabi tutulmuştur. Çalışmanın ders kitapları yazarlarına ve yayınevlerine yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Çalışma sonucunda MEB Yayınları ve özel bir yayınevine ait kitapların söz varlığı, çeşit söz varlığı, söz varlığı unsurlarının sayısı ve söz varlığı unsurlarının özellikleri tespit edilmiştir. Elde edilen verilere göre incelenen iki kitapta toplam söz varlığı ve söz varlığı unsurlarının kitapların geneline oranla az olduğu tespit edilmiştir. Çalışma ile beşinci bölümde yer alan önerilerin Türkçe alan yazınına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: söz varlığı, ders kitabı, metin, kelime, kavram, sıklık, Türkçe eğitimi.