7749 numaralı Malatya Şerʼiyye Sicilinin 94-183 sayfalarının transkripsiyon ve değerlendirilmesi

Şerʼiyye sicilleri, mahalli tarih açısından bir şehrin ve bölgenin sosyal ve ekonomik durumu ile birlikte fizikî ve idarî yapısı hakkında da bizlere önemli bilgiler sunan yegâne arşiv kaynaklardandır. Biz bu çalışmamızda Milli Kütüphanede 7749 kütük numarası ile kayıtlı ve M. 1891-1894, H. 1309-1311 yılları arasındaki mahkeme kayıtlarından oluşan Malatya Şerʼiyye Siciliʼnin 94-183. sayfalar arasında yer alan bölümü transkribe ederek ihtiva ettiği belge türlerini ve konu içeriklerini ana unsurlarına bağlı kalarak değerlendirdik. Çalışmamızda ilk olarak, defter dâhilindeki her biri ardışık olarak numaralandırılmış toplamda 307 belgeyi transkripsiyon esaslarına bağlı kalarak Latin alfabesine çevirdik. Bu belgeleri, özetlerini çıkarıp ayrı ayrı kendi bağlamında ilgili olduğu konulara göre tasnif etmekle birlikte, konu içerikleri ve elde edilen verileri de göz önünde bulundurarak defteri bir bütün halinde inceledik. Böylece hem sayısal verilerin elde edilmesi ve bu verilerin işlenerek bilgiye dönüştürülmesi kolaylaştırılmış, hem de bunların güvenilirliği noktasındaki şüpheler en aza indirgenmeye çalışılmıştır. Tezimiz, giriş kısmı haricinde beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk üç bölümde sicilden elde edilen bilgiler telif ve araştırma eserlerden de istifade edilerek ana başlıklar altında değerlendirilmiştir. Dördüncü bölüm belgelerin özetlerinden, beşinci bölüm ise transkripsiyon metninden oluşmaktadır. Araştırmacıların ve genel okuyucunun aradığına daha kolay ulaşabilmesi maksadıyla bir de index oluşturulmuştur. Kısaca ifade ettiğimiz bu çalışmalar neticesinde, sicil metni üzerinden M. 1891-1894 (H. 1309-1311) yıl aralığı esas alınarak Malatya şehrinin sosyal ve ekonomik durumu başta olmak üzere genel bir "şehir tarihi" yazılmaya gayret gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Şerʼiyye Sicili, Malatya, Mahkeme, Kadı.