9 Mart 1971 darbe girişiminin fikri, siyasi ve organizasyonel yapısının incelenmesi

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamasında ana rolü oynayan ordu, ilerleyen süreç içerisinde kendini devletin ve rejimin teminatı olarak görmüştür. Bu dönemden itibaren Ordu'nun, siyasi mecrada hep aktif ve etkin durumda olmayı tercih ettiği bir dönem başlamıştır. 1960'lı yıllarda Türkiye'deki geniş çaplı toplumsal değişim süreci Türk Silahlı Kuvvetleri'ne de tesir etmiştir. Darbe yaparak yönetimi ele alma düşüncesinin ilk kez gerçekleştirildiği 27 Mayıs 1960 Darbesi sonrası da bu düşünce rağbet görmeye devam etmiş, 1962 ve 1963 yıllarında Talat Aydemir liderliğinde iki darbe girişimi başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Sosyalist olduğunu açıklayan Türkiye İşçi Partisi'nin 1965 seçimleri sonrası ilk kez Meclis'e girmesi, özelde Avrupa'da başlayan Amerika karşıtı gençlik hareketlerinin Türkiye'de de etkisini göstermesiyle birlikte, 1960'lı yılların sonunda ülkede tansiyon yükselmiş, öğrenci ve işçilerin kendilerini ön plana çıkarmaları, düzen karşıtı söylemleri ile birlikte Türkiye'de daha evvel karşılaşılmayan hadiseler meydana gelmiştir. 1965'te iktidara gelen Süleyman Demirel liderliğindeki Adalet Partisi'nden, dönemin sonuna doğru orduda bir memnuniyetsizlik hali baş göstermeye başlamıştır. Faruk Gürler'in Kara Kuvvetleri Komutanı, Muhsin Batur'un Hava Kuvvetleri Komutanı olmasıyla ordu içindeki müdahale eğilimi güç kazanmış ve bu iki generalin liderliğinde kurulan cunta idareyi ele almak için çalışmalara başlamıştır. Cumhurbaşkanı ve Genelkurmay Başkanı dışında gelişen bu cuntanın iki lideri arasında ilerleyen süreçte anlaşmazlıklar çıkmış, 9 Mart'ta müdahale edilmesi kararlaştırılmışken, Faruk Gürler'in vazgeçmesi sebebiyle bu müdahale gerçekleştirilememiştir. 12 Mart'ta ise hükümete bir muhtıra verilmiş, akabinde Faruk Gürler ve Muhsin Batur hariç 9 Mart hareketinin içinde bulunan birçok subay ve general emekli edilmişlerdir.