981 Hicri mufassal defterine göre Üzeyir Sancağı kişi ve yer adları

Mufassal Tahrir defterleri, Osmanlı Devlet'inin tarihi yönlerini aydınlatan önemli kayıtlardandır. Özellikle yerel tarih çalışmalarında bu belgeler oldukça faydalı bilgiler sunmaktadır. Tahrir defterleri bir yerin köyleri, Mezraları nüfus yapısı, vergi mükellefleri vb. hakkında bilgileri içermektedir. Bu tezde, Üzeyr (Payas) Sancağı'nın Osmanlı Devleti döneminde H981-M1573 yılına ait kişi ve yer adlarını incelenmiştir. Bu çalışma, Üzeyr Sancağı'nındaki mahalle, köy, mezra ve cemaat adları ile bu iskân yerlerinde yaşayan vergi mükellefleri ile bazı yöneticilerin adlarını içermektedir. Burada tezimize konu olan tahrir defteri Üzeyr Sancağı'na dair demografik, sosyo-ekonomik, vakıf ve timar sisteminin sancaktaki uygulamasına dair veriler içermektedir. Bu itibarla tahrir defterleri ait oldukları yörenin ekonomik, idari ve inanç yapısı hakkında önemli kaynak olmalarının yanında, tarihte kullanılmış kişi ve yer adlarının tespitinde ve değerlendirilmesinde başta gelen tarihi kaynaklardır. 1573 yılında tutulmuş olan bu tarihi kaynaktaki veriler ışığında Üzyir Sancağı'nda yaşayan kişilerin tercih ettiği kişi adları ile bu kişilerin yaşadıkları mahalle ve köylerin adlarının tespiti yapılarak bilimsel kıstaslara göre değerlendirilmiştir. Ancak tespit ediler yer ve kişi adlarının etimolojik yapıları üzerinde durulmamıştır. Bu çalışma ile H981-M1573 yılında tutulmuş tahrir defterindeki belgeler ışığında Üzeyr Sancağı'nın idari yapısı da ayrıntılı olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Üzeyr Sancağı'nın tarihi yer ve kişi adları meydana çıkarılmıştır.