A.S. Puşkin'in yaratıcılığında Rus milli kimlik arayışları

Bu çalışmanın amacı, 19. yüzyıl ilk yarısı Rus devletinde ve milletinde var olan milliyetçilik düşüncesini, ortak aidiyetler sonucu ortaya çıkan milli kimlik olgusunu Aleksandr Sergeyeviç Puşkin'in şiir ve düzyazı eserlerinde incelemektir. Yazarın eserlerine yansıttığı Rus milli kimlikleri irdelemek için Rus devletinin oluşumundan, 19. yüzyıla kadar biçimlenen milliyetçilik düşüncesinin gelişim evrelerinin ele alınması gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmamızda, Rus milliyetçiliğin ve milli kimliği oluşturan etmenlerin kazandığı anlam ve geçirdiği değişimler incelenerek, elde edilen bulgular sonucunda Puşkin'in Rus milliyetçiliği hakkındaki özgün düşüncelerini ve eserlerinde milli kimliği yansıtma biçimlerini açıklamak amaçlanmaktadır. Rus milliyetçiliğin geçirdiği evrelerin tarihsel olarak incelendiği çalışmamızda, Rus milletini bir araya getiren, kimliğini oluşturan unsurların nasıl ortaya çıktıkları, devletin kuruluş tarihi öncesi döneme dayandırılarak, "millet" olmalarını sağlayan ortak aidiyetleri, tarihsel bellekleri, toplumsal bilincin gelişimi incelenmiştir. Milliyetçilik ile ilgili sosyo-tarihsel yaklaşımlar doğrultusunda, Rus milliyetçiliğinin ve milletinin oluşumu, farklı bakış açıları ile değerlendirilerek, bu çerçevede "öteki" olarak konumlandırılan Batı'nın karşısında biçimlendirdikleri milli kimlik olgusu irdelenmeye çalışılmıştır. Rus milletinin "öteki" karşısında ve iç politikada yaşadığı zorluklar karşısında yükselen milli bilinci ve bir arada olmasını sağlayan ortak unsurlar sonucu kazandıkları Rus kimliği çalışmamızın konusunu oluşturan Puşkin'in eserlerinde ele alınmıştır. 19. yüzyılın ilk yarısında Rus düşüncesinde milletin ve devletin kaderinin nasıl olması gerektiği ile ilgili tartışmalarda, yazarın Batı düşüncesi ve milli değerleri sentezleyerek oluşturduğu özgün milliyetçilik düşüncesi şiirleri ve düz yazı eserleri aracılığı ile açıklanmıştır. Çalışmamızda, Puşkin'in otokrasiye karşı eleştirilerini milliyetçilik bağlamında yaptığı ve Rus kimliğinin başlıca etmenlerinden olan gelenekler, efsaneler, mitolojik imgeler, ortak tarihi geçmiş gibi unsurları eserlerine yansıtarak milli bilincin inşasına katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.