AB'de mesleki eğitimin geleceği-Yakın gelecek için, hedefler, politikalar ve stratejiler-

Cumhuriyetten günümüze mesleki eğitimin sayısal ve niteliksel sonuçlarıTürkiye'nin 21. yüzyıl ekonomisini tehdit edecek seviyeye ulasmıstır. ÖzellikleAB'ye üyelik sürecinde ve küresel ekonomin baskısıyla bu gerçek daha dagörülebilir olmustur. Akademik ve sosyal çalısmalar bu gerçeği net bir sekilde ortayakoymasına rağmen mesleki eğitim, bilim insanları ve politika yapıcılar arasında halapopüler bir konu olmamıstır. Mesleki eğitim alanında çalısan uzmanlar, özelliklepolitika yapıcılar için yönlendirici çalısmalar yetersizdir. Mesleki eğitimingelistirilmesiyle doğrudan ilgilenen sivil ve akademik kurumlar bulunmamaktadır.Özellestirme felsefesinin hem politika hem toplum genelinde hüsnü kabul görmesinerağmen eğitim alanında arastırma ve gelistirme hizmetlerini Milli EğitimBakanlığının bizzat sürdürmesi Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin genel politikalarınazıt bir tutumdur. Özellikle politika gelistirme ve değerlendirme, ileri ülkelerdebağımsız kurumlar tarafından yapılmaktadır. Türkiye'de mesleki eğitim alanındahem akademik yayınlar hem de popüler yayınlar ve çalısmalar oldukça düsükseviyededir.Çalısmanın amacı özelde AB ülkeleri, genelde ABD, Kanada, Avustralya gibiülkelerin mesleki eğitimdeki problemlerini, politikalarını ve yakın gelecektehedeflerini bağımsız olarak inceleyerek Türkiye'deki mesleki eğitim çalısmalarınakatkıda bulunmaktır. Adı geçen ülkelerin ilgili kurumlarının ve özellikle AB meslekieğitimi gelistirme merkezinin (CEDEFOP) yayınları ve raporları incelenerekhedefler ve politikalar tespit edilmeye çalısılmıstır.AB rekabet etmek istediği ABD, Avustralya gibi ülkelerden geri kalmaktadır.Gelecekte rekabeti sürdürebilmek için insan kaynaklarını yasam boyu öğrenimfelsefesinin tamamlayıcısı olan mesleki eğitimle gelistiriyorlar. Bu Avrupa'nın genelistihdam politikasıdır. Mesleki eğitim yetiskinler için verilen beceri gelistirmeeğitimleri ve öğrenciler için üniversite eğitimini de kapsayan genis bir yelpazede elealınmaktadır.vAB'de mesleki eğitimi gelistirmenin temel araçları karsılıklı öğrenmeyi desteklemekamacıyla mobilite (mesleki hareketlilik), seffaflığı gelistirmek ve mobiliteyikolaylastırmak amacıyla becerilerin tüm Avrupa düzeyinde tanınması (Europassdestekli), beceri seviyelerinin standardı için kalite güvence sistemi, beceriseviyelerinin arttırılması için çesitli önlemler, mesleki eğitimin çekiciliğini arttırmakiçin sektörel seviyede uygulanan çesitli tesviklerdir. Yeni ortaya çıkan becerilerin(meslek) tanımlanması ve mesleki eğitimin güncelliğini koruması için AB düzeyindesektörel, kamusal, kurumsal tüm ortakların eğitime dâhil edilmesi de önemli birgündem maddesidir.Mesleki eğitime ilgili tüm organların katılmasını tesvik etmek için AB çesitli yapısaltedbirler almaktadır. Ayrıca, birliğe üye tüm ülkeleri kapsayacak sekilde, meslekieğitimi özendiren ve kolaylastıran bir çevre yaratmak AB'nin yakın gelecektekihedefidir. Türkiye'de henüz kapsamlı bir toplumsal katılım gerçeklestirmek yakıngelecek için imkânsız gibi görünmektedir. Türkiye'de acil olarak mesleki eğitimleilgili kamusal, sivil ve akademik bir sosyal misak -uzlasma- sağlanarak olumlu birçevre yaratılmalıdır. Bu tür bir çaba AB ile esgüdümü kolaylastıracak vesağlamlastıracaktır.Salim KocabasOcak 2008www.salimkocabas.com