Abbasi Döneminde hükümet sistemi ve halifelik

H. birinci yüzyılın sonu MS 8. yüzyılın başlarında, Emevi devletini ortadan kaldırmayı ve halifeliği teslim etmeyi amaçlayan bir Abbasi siyasi çağrısına tanık oldu. H.132/M.750'de başlayan ve beş yüzyıldan fazla süren Abbasi Devleti kurulmuştur. Arap İslam hilafetinin en uzun dönemi olan h.656/m.1258'de Moğollar onu ortadan kaldırmışlardır. Hz. Peygamberin amcası El-Abbas bin Abdul-Muttalib'e nisbeten Abbasi Halifeliği olarak adlandırıldı. Abbasi vaizlerinin çabaları, Emevi Halifeliğinin yıkılmasındaki ana etkenlerden biriydi. Abbasi devletinin bu şekilde kurulduğu, İslam tarihi boyunca bir devrim olarak kabul edilir. Horasan bu hareketin merkezi olmuştur. Bu halifelik, egemenliği altındaki geniş alanlar ve halkların çeşitliliği ile karakterize edilmiştir. Öte yandan Farslar ve Türklerden, Arap olmayanların, önemli mevkilere girmeleri ve halifelere yakınlıkları ile de ayırt edilmiştir. İlk halifeler İslam halifeliğinin başkentinin yerini de değiştirmiştir. Ve Halife Mansur, Abbasi Halifeliğinin başkenti ve o dönemde kültür, şehir ve bilim merkezi olan Bağdat şehrini inşa etmiştir. Abbasi Halifeliği, ilk halifelerinin gücü ile ayırt edildi ve ilk Abbasi dönemi, en güçlü dönemlerden biri olarak kabul edilir ve altın çağ olarak kabul edilir. Daha sonra Abbasi Hilafetinde yavaş yavaş zayıflamaya başlamış ve birçok siyasi, dini ve ayrılıkçı hareket ortaya çıkmıştır. Birçok krallık da bağımsızlığa girmiş ve farklı bölgelerde Abbasi Halifeliği'nin gövdesinden yavaş yavaş ayrılan birçok küçük devletler kurulmuştur. Abbasi hilafetinin devirleri boyunca en önemli özelliği, kültürel, ilmî ve dinî pek çok yönün, fikri başarıların ortaya çıkması ve başarıları ile Abbasi devrini ve sonraki devirlere ışık tutan birçok âlimin ortaya çıkmasıdır.