ABD'nin ulusal güvenlik strateji belgeleri üzerinden Amerikan stratejik kültürünün nitel analizi

Stratejik Kültür kavramı ilk kez 1977 yılında Jack L. Snyder tarafından Sovyetler Birliği hakkında ABD Hava Kuvvetleri için yazılan bir raporda kullanılmış, ilerleyen yıllarda güvenlik çalışmaları içinde sıklıkla kendisine yer bulmuştur. Hakkında yeterli veri bulunmayan ülkelerin stratejik vizyonları hakkında bilimsel bir kestirimde bulunmayı amaçlayan Stratejik Kültür yaklaşımı, bu iş için tarih, sosyoloji, felsefe başta olmak üzere multidisipliner bir yaklaşımı içermekte hedef ülke hakkında belirgin, biçimsel yatkınlıkları saptamayı amaçlamaktadır. Ulusal Güvenlik Belgeleri (Beyaz Kitap) ise yine Soğuk Savaş koşullarında ABD'de bir dış politika deklarasyonu olarak yayımlanmaya başlanmış ve geçen yıllar içinde Başkanlık seçimini takip eden ilk altı ay içinde yayımlanması bir teamül haline getirilmiştir. Bu çalışma ABD kaynaklı bu iki kavram ve yaklaşımı birlikte ele alarak ABD üzerinde bir analiz yapmayı hedeflemektedir. Bu bağlamda 1987-2017 arasında yayımlanmış olan on yedi adet Ulusal Güvenlik Strateji Belgesi, Stratejik Kültür verileri açısından nitel olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın amacı ABD'nin Stratejik Kültür verilerini saptayarak bunların ne ölçüde Güvenlik Strateji Belgelerine yansıdığını ya da her ikisi arasında inşacı bir ilişkinin olup olmadığını anlamaktır. Yapılan analizler sonucu ABD Stratejik Kültür öğelerinin coğrafya, siyasal kültür ve materyal kapasite bağlamında ortaya çıktığı bu açıdan Amerikan İstisnacılığı (eksepsiyonalizmi), demokrasinin sahiplenilmesi ve yaygınlaştırılması, liberal ekonomi ilkeleri, uluslararası hukuk, özgürlükler ve insan hakları gibi öğelerin ABD stratejik kültürünü şekillendirdiği, bu öğelere yönelik her türlü meydan okumayı ABD'nin bir tehdit olarak algıladığı, bu değerlerin yaygınlaştırılması adına uluslararası işbirliğini ise önemsediği saptanmıştır. ABD'nin kendisini bu değerlerin kaynağı olarak algılaması ise uluslararası ilişkilere bir üstbakış olarak yansıyıp Amerikan hegemonyasının da kaynağını oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler: ABD, Ulusal Güvenlik, Ulusal Güvenlik Strateji Belgeleri, Stratejik Kültür