Abdominal cerrahi ya da brid ileus öyküsü olan ve acil serviste klinik olarak ileus düşünülen hastalarda rutin abdomen tomografisi gerekli midir?

Giriş: Karın ağrısı, acil servislere sık başvuru nedenleri arasındadır. Bunun yanı sıra erken ve doğru tanınması mortalite ve morbidite oranlarını doğrudan etkilemektedir. Sıklıkla bulantı ve kusmanın eşlik ettiği karın ağrısı dispeptik şikayetlerden perforasyona kadar geniş bir spektrumda görülmektedir. Yapılan çalışmanın birincil amacı acil serviste anamnez, fizik muayene ve ayakta direk karın grafisi (ADBG) ile ileus tanısı alan ve geçmiş tıbbi öyküsünde abdominal cerrahi ya da brid ileus öyküsü olan hastalarda karın tomografisinin rolünü saptamaktır. Materyal ve Metot: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine 01.01.2022-31.12.2022 tarihleri arası 12 aylık dönemde karın ağrısı nedeniyle başvuran hastaların hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden belirlenmesi ve sonrasında hastaların demografik verileri, klinik özellikleri ve görüntüleme bilgilerinin toplanması ile gerçekleştirildi. Hastaların takip ve sonlanımları kayıt altına alınarak elde edilen bulgular arasında analiz yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 158 katılımcı dahil edildi. Tüm katılımcıların ayakta direkt batın grafilerinde hava sıvı bulgusu mevcuttu. Hastaların %50'sini kadınlar oluştururken ortalama yaş 60,22±16,27 olarak saptandı. Hastaların %39,2'sinde malignite öyküsü mevcutken, %98,7'sinde geçirilmiş batın cerrahisi öyküsü vardı. Takip edilen hastaların %84,8'si servis yatışı ile takip edildi, %2,5'inde eksitus görüldü. Hastaların BT'de ek bulguları ile sonlanımları arasında anlamlı farklılık görüldü (p=0,043). BT'de ek patoloji varlığını etkileyen malignite öyküsünün odds oranı2,67 olarak gözlenirken, hassasiyet varlığının odds oranı 2,79 olarak hesaplandı. Ek patoloji türlerinin hastaların operasyon geçirme sıklığını anlamlı ölçüde değiştirdiği gözlendi. Sonuç: Çalışmamızda saptanan bulgular ile, hastaların bilinen malignite öyküsünün olması, muayenelerinde batın hassasiyetinin ve defans varlığının saptanması hastalarda ek bir patolojinin gözlenebileceğini gösterirken, ek patolojilerin hastaların operasyon geçirmesi üzerine anlamlı bir etkisinin olduğu saptandı. Bu durum, hastaların değerlendirilmesinde öykü ve fizik muayenelerinin abdominal BT ihtiyacı ve operasyon olma olasılığının belirlenmesinde çok önemli olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelime: İleus, Acil Servis, Mortalite