Abdulhamid b. Yahya ve Kitabeti

ÖZET EmevBer dönemi Arap edebiyatı açısından özel bir öneme sahiptir. Bu dönemde yabancı uluslarla yakın temas neticesinde toplum pek çok siyâsî, sosyal ve kültürel değişiklikler yaşamıştır. Toplumdaki bu değişiklikler zamanın edebiyatını olumlu bir şekilde etkilemiştir; Arap edebiyatı açısından çok önemli olan telif ve tercüme hareketlerinin başlamasına neden olmuştur. Bu zamana kadar belirli bazı özellikler kazanarak gelişen kitabetin, edebiyat sahasında bir sanat olarak ortaya çıkması da bu dönemde olmuştur. 'Abdulhamîd b. Yahya el-Kâtib bu dönemde kitabetin zirveye ulaşmasını sağlayan baş kişidir. Aslen İranlı olan 'Abdulhamîd bir süre öğretmen olarak görev yapmış, hayatının daha sonraki yıllarında Salim ile tanışmış, kitabeti ondan öğrenmiştir. Arap edebiyatı hakkında derin bir bilgiye sahip olan 'Abdulhamid aynı zamanda Farsçada da vukufiyet sahibidir. Kitabete bazı yeni metotlar ekleyerek, onu kuralları ve sınırlan bilinen bir sanata dönüştürmüştür. Edebî ürünlerinin bütünü farklı konulardaki risalelerden oluşmakta olup, bunların sayısı muhtemelen 1000'dir. Kâtiplere ve zamanın veliahdme hitaben yazdığı iki risalesi ona ait mektupların en meşhurlarıdır. 'Abdulhamîd eserlerini okuyucuların gözlerine, kulaklarına ve ruhlarına hitâb edecek şekilde zevkli bir üslûpla kaleme almıştır. 'Abdulhamîd çağdaşları ve daha sonra gelen edebiyatçılar tarafından övgüye mazhar olmuş ve Abbasîler dönemindeki edebî nesrin öncüsü olmuştur. O fesahat ve belagata sahip olan kitâbetiyle Arap edebiyatındaki eşsiz yerini almıştır. 68