Abdulla Şaik: Hayatı, sanatı ve şiirleri

Bugün için şair, naşir, dramaturg, görkemli muallim, maarif ve medeniyet ha dimi gibi unvanlarla anılmakta olan Abdulla Saik Talıbzade (1881-1959), XX. yy' in ilk yarısında yaşanmış olan birçok siyasî, sosyal ve edebî gelişmenin şahidi olarak A- zerbaycan edebiyatında önemli bir yer tutar. Sanat hayatı boyunca eğitim sahasından, edebiyatın hemen hemen bütün türle rine varan çalışmaları ile Azerî toplumunu çağdaş değerlerle buluşturmaya çalışmış olan Saik, ülkesini ve insanlarını geleceğe hazırlamak için yoğun bir çaba içinde olmuştur. 1902 yılında Türkçe öğretmeni olarak göreve başlayan yazar, 32 yıllık meslek hayatı içerisinde, yeni müfredat pogramlarının hazırlanması, millî değerlerin yer aldığı ilk ders kitaplarının yazılması ve ilk millî sınıfların açılması çalışmalarına rehberlik etmiştir. Azerbaycan Çocuk edebiyatının esaslarının belirlenmesinde de aktif rol oyna yan Saik, yazdığı birçok eserinde genç neslin eğitim ve terbiyesi konusuna öncelik ta nımış, şiirlerinde didaktik bir yol izlemiştir. Bununla beraber hürriyet, insan hakları, sosyal adalet, kadın hukuku gibi güncel problemleri gündeme taşımasıyla da dikkat çekmiş olan yazar, bilhassa Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti döneminde kaleme aldığı şiirleri ile de, millî konulardaki hassasiyetini dile getirmiştir. Sanat hayatının ikinci safhasını oluşturan Sovyet Devri yıllarında medeniyet adına yapılan düzenlemeleri Azerî toplumu için tarihî bir fırsat olarak değerlendiren şair, bu yıllarda çalışan kesimin sosyal statüsündeki değişmeleri ve eğitim konusunda alman önlemlerin mahiyetim vurguladığı şiirleriyle dikkat çekmiştir. İkinci Dünya Savaşı yıllarında ise, halkının manevî duygularını diri tutmak amacı ile Azerbaycan'ın şanlı tarihine yönelerek epik bir söylem içine giren şair, bu yöndeki çalışmalarından dolayı ödüllendirilmiştir. Pedagojik ve edebî faaliyetleri ile halkının teveccühünü kazanmış olan Saik, iki kez milletvekili seçilmiştir.