Abdülmecîd b. Şeyh Nasûh b. İsrâil Amâsî'nin Makâmâtü'l-Mücevvidîn ve Derecâtü'l-Muallimîn isimli eserinin tecvid ilmindeki yeri

Abdülmecîd İbn. Şeyh Nasûh b. İsrâil Amâsî (ö. 996/1588), XVI. yüzyılda Amasya, Lâdik ve Tosya civarında yaşamış bir Osmanlı âlimidir. Başta Tefsir ve Hadis olmak üzere İslâmî ilimlerle ilgili çok sayıda eser yazmıştır. Eserlerini bizzat kendisi kaleme almış ve yazmaları, farklı kütüphanelerde gün yüzüne çıkarılmaya başlanmıştır. Müellifin bu araştırmaya konu olan Makâmâtü'l-mücevvidîn ve derecâtü'l-mu'allimîn fî tecvîdi'l-Kur'âni'l-mübîn isimli eseri Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesinde mevcuttur. Ferağ kaydına göre eser, 979/1571 tarihinde tamamlanmıştır. Müellif tarafından nesih hattıyla kaleme alınan eser, Kur'ân-ı Kerim'in faziletleri, kıraat farklılıkları ve okunma esaslarını konu edinmiş ve kırk makam olarak tasarlanmıştır. İslâmî ilimlerin en şereflisinin Kıraat ve Tecvîd ilmi olmasını, eserini yazma gerekçesi sayan Abdülmecîd b. Nasûh, etkileyici bir giriş yaptıktan sonra ilk bölümleri Kur'ân okumanın faziletleri ile ilgili muhtelif mevzulara ayırmıştır. Arkasından Kıraat ilminin bazı konularına değinmiş, akabinde ise Tecvîd ilmi ve ahkamına yer vermiştir. Üslup olarak nesir tarzını seçen müellif, zaman zaman nazmı da kullanmış, bu suretle eserine renklilik katmıştır. Konu Kur'ân olduğu için doğal olarak âyet-i kerîmeleri kaynak olarak değerlendirmiş, fezâil mevzularının temelini rivâyetler oluşturduğu için, konuları beyan sadedinde çok sayıda hadîs-i şerife de yer vermiştir. Kaynak olarak verdiği hadislerin yer yer sıhhat değerlendirmelerini yapmıştır. Aynı zamanda İbnü'l-Cezerî ve Şâtıbî'den alıntılar yaparak bu alanın manzum kaynaklarından da istifade etmiştir. Arapça olarak yazmış olduğu eserinde bazen tercümeler yapmış ve bu tercümelerde Osmanlı Türkçe'sini kullanarak farklı bir te'lif çalışmasının ortaya çıkmasını sağlamıştır.