Akademik kontrol odağı: Türkiye'de bir üniversitenin isteğe bağlı İngilizce hazırlık programında okuyan öğrenciler

Akademik kontrol odağı, Trice tarafından 1985 yılında ortaya atıldığından beri ilgi çekmektedir. Akademik kontrol odağı, bir kişinin kendi akademik başarılarını kontrol edebileceği inancı ile ilgilidir (Trice, 1985). İngilizce, bir dil olmasının yanında, akademik bir ders olarak bütün dünyada akademik müfredatta yer almaktadır ve bu da onu hem akademik başarı üzerinde etkisi sorgulanabilecek bir konu, hem de dil öğrenmeyle olan ilişkisi incelenebilecek bir kavram yapar. Dahası, akademik kontrol odağının başarıya ve başarısızlığa atfedilen sebepler ile olan ilişkisi de bütün dünyada incelenen bir konu olmuştur. Başarı ve başarısızlık için atfedilen sebepler bireylerin dil öğrenme süreçlerine ışık tutmuştur. Fakat, çok az çalışma akademik kontrol odağı ile atıfların ilişkisini isteğe bağlı İngilizce hazırlık programında incelemiştir. Bunun bir sonucu olarak, bu çalışma Türkiye'de bir üniversitenin isteğe bağlı hazırlık programında başarılı ve başarısız olan öğrencilerin akademik kontrol odağı ölçeği sonuçlarını tespit etmek, bu sonuçlar arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemek, bu öğrencilerin başarı ve başarısızlık için atfettikleri sebepleri öğrenmek ve bu öğrencilerin İngilizce bilgilerini geliştirmek için yaptıkları ders dışı etkinlikleri anlamak için gerçekleştirilmiştir. Bu amacı gerçekleştirmek için de karma yöntemli bir araştırma yöntemine başvurulmuştur. Programdaki öğrencilerin (N=184) akademik kontrol odağı sonuçlarını gösterecek nicel veriler, Akın (2007) tarafından geliştirilen Akademik Kontrol Ölçeği kullanılarak toplanmış ve IBM SPSS 22.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Çalışmadaki nitel veriyi toplamak için ise, 36 başarılı ve 30 başarısız öğrenciden Google anketleri aracılığıyla bilgi toplanan beş açık uçlu sorudan oluşan anket kullanılmıştır. Anketten elde edilen bilgi kodlanmış, analiz edilmiş ve çıkarımlar yapılmıştır. Nicel bölümdeki sonuçlar hem başarılı hem de başarısız öğrencilerin içsel akademik kontrol odağı ölçeklerinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca, başarılı ve başarısız öğrencilerin akademik kontrol odağı sonuçları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Nitel bölüme gelince, öğrencilerin çoğu bu programa katılmaya kendi istekleriyle karar verdiklerini ve İngilizce bilgilerini geliştirmeye kendilerinin karar verdiklerini doğrulamışlardır. Başarılı öğrenciler başarılarını en çok strateji kullanımı, çaba ve öğretmen faktörlerine, başarısız öğrenciler ise başarısızlıklarını çoğunlukla yeterli çaba göstermeme, program ile ilgili bazı konulara ve Kovid-19 salgınına atfetmiştir. İki grup öğrenci tarafından da gerçekleştirilen ders dışı etkinlikler de incelenmiştir. Sonuç olarak, tüm bu ve diğer önemli bulgular üniversite seviyesinde dil eğitimi ve öğretimi ile ilgili olarak tartışılmıştır. Tüm bu bilgilerin ışığında yeni çalışmalar için öngörüler de sunulmuştur.